Câu 1. Một ống dây có độ tự cảm L = 0,05 (H). Cường độ dòng điện qua ống dây biến thiên theo thời gian theo biểu thức i = 0,2 - 0,04t (A) với t (s). Suất điện động tự cảm xuất hiện trong ống dây có độ lớn
A. 0,02 (V) B. 0,002 (V) C. 0,001 (V) D. 0,04 (V)
Câu 2. Một con cá ở dưới mặt nước 60cm, ngay phía trên nó có con chim cách mặt nước 50cm. Chiết suất của nước là 4/3. Con chim thấy con cá cách nó một khoảng bằng A. 95cm B. 110cm C. 140cm D. 130cm
Câu 3. Khi chùm tia sáng hẹp chiếu xiên góc tới mặt phân cách của hai môi trường trong suốt có chiết suất tuyệt đối n2 > n1 thì
A. tất cả các tia sáng đều bị khúc xạ B. tất cả các tia sáng đều bị phản xạ
C. một phần tia sáng bị phản xạ, một phần bị khúc xạ D. tất cả các tia sáng truyền thẳng
Câu 4. Một ống dây có độ tự cảm L = 0,5 (H). Muốn tích luỹ năng lượng từ trường 100 (J) trong ống dây thì phải cho dòng điện có cường độ bao nhiêu đi qua ống dây đó ? A. 1 (A) B. 20 (A) C. 10 (A) D. 2 (A)
Câu 5. Trên vành của một kính lúp có ghi: x2,5. Dựa vào kí hiệu này, ta xác định được
A. độ bội giác của kính lúp bằng 2,5 khi mắt ngắm chừng ở điểm cực cận cách mắt 25 (cm).
B. tiêu cự của thấu kính hội tụ làm kính lúp bằng 2,5(cm).
C. độ tụ của thấu kính hội tụ làm kính lúp bằng +2,5 điốp.
D. tiêu cự của thấu kính hội tụ làm kính lúp bằng 10(cm).
Câu 6. Một kính thiên văn gồm vật kính và thị kính là các thấu kính hội tụ có tiêu cự lần lượt là 1,2 (m) và 6 (cm). Một người mắt không có tật, quan sát một thiên thể ở rất xa bằng kính thiên văn này trong trạng thái mắt không điều tiết có góc trông ảnh là 5'. Góc trông thiên thể khi không dùng kính là A. 0,35' B. 0,5' C. 0,25' D. 0,2'
Câu 7. Đơn vị đo độ tự cảm là A. J/A2 B. V.A C. J.A2 D. V/A
Câu 8.Các thiết bị điện như quạt, máy bơm, máy biến thế… sau một thời gian vận hành thì vỏ ngoài của thiết bị thường bị nóng lên, nguyên nhân chủ yếu là do
A. các bức xạ điện từ khi có dòng điện chạy qua thiết bị tạo ra
B. toả nhiệt trên điện trở R trong các cuộn dây của máy
C. nhiệt toả ra do ma sát giữa bộ phận quay và bộ phận đứng yên truyền ra vỏ máy
D. tác dụng của dòng điện Fucô chạy trong các lõi sắt bên trong máy làm cho lõi sắt nóng lên
Câu 9. Một bản mặt song song dày 6 (cm), chiết suất 1,5 đặt trong không khí. Độ dời của một điểm sáng khi ta nhìn nó qua bản mặt song song theo phương vuông góc với bản là A. 1,5 (cm) B. 3 (cm) C. 2 (cm) D. 6 (cm)
Câu 10. Vật sáng AB có dạng đoạn thẳng nhỏ, đặt vuông góc với trục chính của thấu kính phân kỳ. Tiêu cự của thấu kính có độ lớn 10(cm). Khi AB ở vị trí cách thấu kính 10(cm) thì ảnh A'B' của AB cho bởi thấu kính
A. ở xa vô cùng B. là ảnh ảo và độ phóng đại bằng
C. là ảnh thật và có độ phóng đại bằng D. là ảnh ảo và độ phóng đại bằng 2
Câu 11. Một người cận thị có điểm cực viễn cách mắt 50(cm), quan sát một vật nhỏ qua kính lúp có độ tụ bằng +25 điốp. Mặt đặt sát sau kính để quan sát ảnh của vật trong trạng thái mắt không điều tiết thì vật phải đặt cách kính một đoạn
A.B.C.D.
Câu 12. Trong hiện tượng khúc xạ ánh sáng, ta thấy
A. góc khúc xạ luôn nhỏ hơn góc tới B. khi góc tới tăng dần thì góc khúc xạ cũng tăng dần
C. góc khúc xạ luôn lớn hơn góc tới D. góc khúc xạ tỉ lệ thuận với góc tới
Câu 13. Một lăng kính có góc chiết quang là 60 đặt trong không khí. Tia sáng đơn sắc tới lăng kính với góc tới 20 thì khi đi qua lăng kính có góc lệch là 30. Nếu góc tới là 80 thì góc lệch là A. 30 B. không tính được C. 120 D. 60
Câu 14. Một người viễn thị có điểm cực cận cách mắt 40 (cm), để có thể nhìn rõ vật gần nhất cách mắt 25(cm) thì phải đeo sát mắt một kính có độ tụ A. 0,67 điôp B. 66,7 điôp C. 1,5 điôp D. - 1,5 điôp
Câu 15. Định luật Len-xơ được dùng để xác định
A. cường độ của dòng điện cảm ứng xuất hiện trong một mạch điện kín
B. độ lớn của suất điện động cảm ứng trong một mạch điện kín
C. chiều dòng điện cảm ứng xuất hiện trong một mạch điện kín
D. sự biến thiên của từ thông qua một mạch điện kín
Câu 16. Một bể nước có mặt thoáng AB. Trên cùng một đường thẳng đứng OP, người quan sát đặt mắt ở O trên mặt thoáng 120 (cm) nhìn xuống, con cá đặt mắt ở P dưới mặt thoáng 80 (cm) nhìn lên. Nước có n = 4/3. Cá thấy người như cách mắt mình A. 160 (cm) B. 180 (cm) C. 60 (cm) D. 240 (cm)
Câu 17. Một vật AB song song với một màn M, cách màn 100 (cm). Di chuyển một thấu kính hội tụ trong khoảng giữa vật và màn ta tìm được hai vị trí của thấu kính cho ảnh rõ nét trên màn. Hai vị trí này cách nhau 20(cm). Tiêu cự của thấu kính là A. 26(m) B. 26 (cm) C. 24 (m) D. 24 (cm)
Câu 18. Một thấu kính mỏng bằng thủy tinh hai mặt cầu lồi, có chiết suất tuyệt đối n. Thấu kính này có độ tụ
A. âm khi đặt trong môi trường có chiết suất tuyệt đối n' > n
B. dương khi đặt trong môi trường có chiết suất tuyệt đối n' = n
C. luôn dương, không phụ thuộc vào môi trường chứa thấu kính
D. âm khi đặt trong môi trường có chiết suất tuyệt đối n' < n
Câu 19. Có ba thanh nam châm nhỏ giống nhau được thả rơi thẳng đứng từ cùng một độ cao.Thanh thứ nhất rơi tự do, thanh thứ hai rơi qua một ống dây để hở. Thanh thứ ba rơi qua một ống dây kín, trong khi rơi nó không chạm vào ống dây. Thời gian rơi của ba thanh nam châm lần luợt là t1, t2, t3 .Ta có
A. t3 = t2 < t1 B. t1 = t2 < t3C. t1 = t2 = t3 D.t1 < t2< t3
Câu 20. Chọn câu sai . Suất điện động cảm ứng xuất hiện trong một đoạn dây dẫn chuyển động trong từ trường và cắt các đường sức từ phụ thuộc vào
A. hướng của từ trường B. vận tốc chuyển động của đoạn dây dẫn
C. tiết diện thẳng của dây dẫn D. độ dài của đoạn dây dẫn
A. lu«n nhá h¬n 1 B. lu«n lín h¬n 0 C. lu«n lín h¬n 1 D. lu«n b»ng 1
Câu 22. Nếu chùm tia sáng ló khỏi thấu kính phân kỳ mà hội tụ tại một điểm thì chùm tia tới thấu kính đó có đường kéo dài A. giao nhau ở sau thấu kính và giao điểm cách thấu kính một khoảng nhỏ hơn độ lớn tiêu cự của thấu kính
B. song song với trục chính của thấu kính
C. giao nhau ở sau thấu kính và giao điểm trùng với tiêu điểm vật của thấu kính
D. giao nhau ở sau thấu kính và giao điểm cách thấu kính một khoảng lớn hơn độ tiêu cự của thấu kính
Câu 23. Một người cận thị có điểm cực cận cách mắt 10 (cm), điểm cực viễn cách mắt 50 (cm), đeo kính có độ tụ −2 điốp sát mắt thì nhìn rõ vật
A. cách mắt 50 (cm) mà mắt không cần điều tiết B. ở xa vô cực nhưng mắt vẫn cần điều tiết
C. ở gần nhất cách mắt một đoạn 10 (cm) D. ở xa vô cực mà không cần điều tiết
Câu 24. Vật sáng AB có dạng đoạn thẳng nhỏ đặt vuông góc với trục chính (A nằm trên trục chính) của thấu kính hội tụ cho ảnh A'B'. Biết ảnh A'B' có độ cao bằng lần độ cao của vật AB, khoảng cách giữa A' và A bằng 50(cm). Tiêu cự của thấu kính bằng A. 6(cm) B. 12(cm) C. 15(cm) D. 9(cm)
Câu 25. Một kính thiên văn gồm vật kính và thị kính là thấu kính có độ tụ +0,5 điốp và +25 điốp. Một người mắt không có tật, quan sát một thiên thể từ Trái Đất bằng kính thiên văn này ở trạng thái mắt không điều tiết. Độ bội giác của kính là
A. 50 B. 100 C. 10 D. 5
Câu 26. Chọn câu sai . Khi ánh sáng chiếu xiên góc từ
A. nước ra không khí thì tia khúc xạ nằm gần mặt phân cách hơn so với tia tới
B. nước ra không khí thì tia khúc xạ gần pháp tuyến hơn so với tia tới
C. không khí vào nước thì tia khúc xạ nằm gần pháp tuyến hơn so với tia tới
D. không khí vào nước thì tia khúc xạ nằm xa mặt phân cách hơn so với tia tới
Câu 27. Suất điện động tự cảm xuất hiện trong mạch phụ thuộc
A. cấu tạo của mạch điện, cường độ dòng điện qua mạch và tốc độ biến thiên của dòng điện qua mạch
B. tốc độ biến thiên của dòng điện qua mạch và cường độ dòng điện qua mạch
C. cấu tạo của mạch điện và cường độ dòng điện qua mạch
D. cấu tạo của mạch điện và tốc độ biến thiên của cường độ dòng điện qua mạch
Câu 28. Cho một hệ hai thấu kính mỏng L1 và L2 cùng trục chính. L1 là thấu kính hội tụ có tiêu cự 12 (cm). Trên trục chính, trước L1 đặt một điểm sáng S cách L1 là 8 (cm). Thấu kính L2 đặt tại tiêu diện ảnh của L1 . Để chùm sáng phát ra từ S, sau khi qua hệ là chùm song song với trục chính thì tiêu cự của thấu kính L2 là
A. 3,6 (cm) B. 360 (cm) C. 36 (cm) D. 0,36 (cm)
Câu 29. Một kính hiển vi gồm vật kính và thị kính có tiêu cự lần lượt là 0,5(cm) và 4(cm). Khoảng cách giữa vật kính và thị kính bằng 20(cm). Một người mắt không có tật, có điểm cực cận cách mắt 25(cm), sử dụng kính hiển vi này để quan sát một vật nhỏ. Độ bội giác của kính khi ngắm chừng ở vô cực là
A. 25,25 B. 19,75 C. 250,25 D. 193,75
Câu 30. Khi tịnh tiến chậm một vật AB có dạng đoạn thẳng nhỏ dọc theo và luôn vuông góc với trục chính (A nằm trên trục chính) của một mắt không có tật từ xa đến điểm cực cận thì có ảnh luôn hiện rõ trên võng mạc. Trong khi vật dịch chuyển, tiêu cự của thể thủy tinh và góc trông vật của mắt này thay đổi như thế nào ?
A. Tiêu cự giảm, góc trông vật giảm B. Tiêu cự giảm, góc trông vật tăng
C. Tiêu cự tăng, góc trông vật giảm D. Tiêu cự tăng, góc trông vật tăng
Việt Trinh tiết lộ về cậu con trai 2 tuổi Gần 3 năm sau khi bất ngờ rút lui khỏi showbiz, 'Người đẹp Tây Đô' mới tái ngộ cùng khán giả. Vẫn nhan sắc mặn mà và đôi mắt buồn thỉnh thoảng ứa lệ khi nhắc đến những hoài niệm, Việt Trinh tâm sự về khoảng thời gian vừa qua của mình. Trong lời nói của cô thấm đẫm những triết lý của đạo Phật. - Mấy năm gần đây có nhiều dư luận đồn đại rằng chị rút lui khỏi làng văn nghệ chỉ để sinh con. Chị nói gì trước những thông tin này?
- Từ trước đến nay. Tôi chưa bao giờ phủ nhận việc mình có con. Tôi nghĩ, với bất kỳ một người phụ nữ nào, được thực hiện thiên chức làm mẹ là một niềm hạnh phúc không thể nào tả được. Tôi chưa muốn tiết lộ về con mình, vì muốn dành cho bé những tháng ngày yên ả và êm đềm.
Trong thời gian qua, tôi rút lui vì muốn dành tất cả thời gian của mình để chăm sóc cho thiên thần nhỏ. Tôi biết, sẽ có nhiều khán giả quan tâm đến cuộc sống riêng của mình. Tuy nhiên, có những điều tôi có thể chia sẻ và cũng có những điều tôi chỉ muốn giữ lại cho riêng mình.
"Người đẹp Tây Đô" tái xuất với màn bạc để thực hiện hoài bão làm những bộ phim có ích cho xã hội, giới trẻ.
- Chị có thể nói đôi chút về cậu quý tử?
- Con trai tôi được đặt tên là Thiện Nhân. Bé gần 2 tuổi và rất hiếu động. Cả nhà cực kỳ ngạc nhiên khi thấy bé sớm thể hiện niềm đam mê và năng khiếu đối với âm nhạc. Chỉ cần bật đĩa nhạc thiếu nhi lên là bé có thể hát ê a hoặc nhảy theo. Tuy nhiên, tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc hướng con trai mình theo con đường nghệ thuật.
Từ khi bé sinh ra đời, tôi hầu như dành toàn bộ thời gian 24/24 trong ngày của mình cho bé. Tôi ở bên cạnh, ngắm con, vui đùa với con, chăm sóc con và tận hưởng những khoảng lặng, yên bình của cuộc sống. Ngoài ra, tôi cũng tranh thủ tìm hiểu thêm về những triết lý của Phật giáo.
- Còn người cha của bé Thiện Nhân thì sao?
- Đó là một trong những điều tôi muốn giữ lại cho riêng mình.
- Gần 3 năm không xuất hiện, an hưởng cuộc sống bên con trai và những triết lý của đạo Phật. Lý do gì khiến chị quyết định tái xuất với điện ảnh?
- Vì tôi muốn thực hiện được những hoài bão của mình với nghệ thuật. Đó là làm được những tác phẩm có ích cho xã hội, cho con người. Bên cạnh đó là nhờ vào sự ủng hộ và cổ vũ rất nhiệt tình từ anh em đồng nghiệp, đặc biệt là những bạn bè thân thiết như Diễm My, Việt Trinh, Huy Cận... Chính họ đã luôn ở bên cạnh, giúp tôi vượt qua khó khăn và khuyến khích tôi quay lại với nghề.
Thực ra, thời điểm tôi chọn cách rời xa làng giải trí không phải vì sợ tai tiếng mà cảm thấy mình nên rút lui để làm tốt hơn những công việc cá nhân của mình. Tôi cứ nhớ mãi những ngày mình còn trẻ. Lúc đó, tôi rất sợ mình gặp tai tiếng, nên luôn ở trạng thái đề phòng, lúc nào cũng như nhím xù lông đề phòng mọi người. Thế nhưng, càng lớn, càng chiêm niệm triết lý của đạo Phật, tôi càng hiểu thêm về luật nhân - quả. Từ đó, tôi cũng dần thay đổi về cách ứng xử.
Bây giờ tôi học được cách sống thanh thản, bao dung hơn. Trong cuộc sống này, người thương kẻ ghét mình là chuyện bình thường. Chính vì thế, mình hãy đối xử thật tốt với mọi người, kể cả những kẻ ghét mình. Bởi vì từ một người ghét mình, nếu khiến họ trở nên yêu thương mình thì sự yêu thương ấy có lẽ sẽ tăng lên rất nhiều lần.
- Chị dự định đánh dấu sự trở lại của mình bằng những dự án điện ảnh nào?
- Khi biết tin tôi có ý định tái xuất với nghệ thuât, đạo diễn Lê Cung Bắc có ngỏ ý mời tham gia một dự án phim truyền hình mới của chú ấy. Đó là một bộ phim tình cảm thời hiện đại. Tuy nhiên, đến thời điểm này, tôi vẫn chưa được xem kịch bản nên chưa thể nói nhiều hơn về bộ phim.
Một dự án quan trọng khác được tôi ấp ủ từ mấy năm nay và chắc chắn sẽ là công việc được ưu tiên thực hiện trong lần trở lại này. Tôi sẽ đảm nhận vai trò đạo diễn cho một bộ phim truyền hình. Đây là bộ phim nói về luật nhân quả mà những câu chuyện, những con người trong đó là những hoàn cảnh, những mảnh đời mà tôi chứng kiến từ cuộc sống thật.
Hai người đẹp Diễm My và Kim Thoa là những người bạn luôn đồng hành và khuyến khích Việt Trinh trở lại với nghề.
- Vì sao chị lại nhấn mạnh "luật nhân quả" trong bộ phim đầu tay của mình mà không phải là một nội dung gì khác nhẹ nhàng hơn?
- Ở độ tuổi này, tôi thấy mình đã trải qua không ít thăng trầm của cuộc sống và tôi nghĩ mình có sự định hướng đúng khi chọn bộ phim đầu tay mang ý nghĩa này. Tuy nhiên phim sẽ không nặng những triết lý của đạo Phật như mọi người có thể hình dung. Ngược lại, sẽ có nhiều câu chuyện đời với những chi tiết rất đời thực và người xem sẽ thấy được nhiều hình ảnh, nhiều hoàn cảnh ở cuộc sống thật trên đó. Còn triết lý của đạo được vận dụng khéo léo, để người xem tìm thấy trong kết quả của những hành động, những con người liên quan.
Ngoài ra, khi ở vai trò đạo diễn, tôi luôn muốn mình làm được những sản phẩm điện ảnh có ý nghĩa cho xã hội, có thể giúp khán giả nhìn nhận nhiều hơn và thấu đáo hơn về các giá trị nhân nghĩa, đạo lý trong cuộc sống.
- Chị có e ngại việc lâu dần không tiếp xúc và tìm hiểu điện ảnh Việt có thể khiến cho tư duy làm phim của chị trở nên xưa cũ hoặc không phù hợp với thị hiếu của khán giả?
- Tôi lại không nghĩ như thế. Nội dung của bộ phim mà tôi đang theo đuổi có nội dung hướng đến những giá trị nhân nghĩa, đạo lý của con người trong cuộc sống. Mà những giá trị ấy thì không bao giờ xưa cũ hay lạc hậu. Bởi vì nó đã tồn tại từ bao đời nay và con người vẫn phải quan tâm đến điều đó để sống tốt hơn.
Không xem nhiều phim Việt nhưng tôi vẫn dõi theo thông tin về cuộc sống, xã hội qua những bài báo. Tôi biết không ít bạn trẻ theo đuổi lối sống sai lầm, dính vào những tệ nạn như ma túy, bài bạc... Vì thế, tôi làm phim với hy vọng mang đến những lời kêu gọi cảnh tỉnh.
- Nếu nói việc trở thành một người mẹ khiến chị hăng say hơn trong các hoạt động có ý nghĩa với thế hệ trẻ, chị nghĩ sao?
- Tôi biết một câu nói rất hay. "Nếu bạn muốn con mình tốt thì hãy đối xử tốt và yêu thương con cái của người khác". Chính vì thế, tôi luôn muốn dành chút ít tâm sức của mình để làm những việc có ích cho xã hội, cho nghệ thuật.
Khi nhắc về những chuyện đã qua, đôi mất của "người đàn bà đẹp" ngân ngấn lệ.
- Có khoảnh khắc hay thời điểm nào trong quá khứ vẫn đeo đuổi chị đến bây giờ?
- Có những chuyện khi nhớ lại luôn khiến tôi không cầm được nước mắt, nhất là những chuyện xảy ra trong thời điểm năm 2001. Khi đó tôi bị hiểu lầm nhiều lắm, bị nói không đúng sự thật cũng nhiều. Tôi đau buồn lắm, đến mức đã viết một lá thư tuyệt mệnh. Tôi cảm thấy mình bị dồn đến đường cùng, không còn thiết tha với cuộc sống nữa. Tôi không biết phân trần với ai, vì cũng chẳng biết có ai tin mình hay không? Báo chí lúc ấy đưa tin rất nhiều, những người thân trong gia đình đều biết nhưng không muốn nhắc đến, vị sợ đụng chạm đến nỗi đau của tôi. Họ cũng giấu không cho mẹ biết, vì lúc đó mẹ đang lâm bệnh, mọi người sợ mẹ quỵ ngã.
Những ngày đó, tôi ra đường bị chỉ vào mặt, rồi bị chửi bới. Tôi sốc thật sự, tôi tìm rượu để uống rượu thật say, để quên buồn. Đến một ngày tôi tìm đến chùa, một ngôi chùa nhỏ bé, vắng vẻ và xa thành phố. Lúc đó, tôi biết mình thật sự đang khao khát tìm kiếm một chốn bình yên hay một sự may mắn nào đó. Và khi đứng đối diện với Đức Phật, tôi thấy mình như sống lại, như tìm được một chỗ dựa. Tôi đã quỳ xuống trước Phật như quỳ trước ba mẹ mình. Bởi tôi biết, Phật sẽ như ba mẹ tôi, sẽ luôn ở bên cạnh và luôn yêu thương tôi.
Cũng trong buổi chiều hoang hoải ấy, vị sư cô trong chùa đã nói với tôi rằng, thay vì trách móc người khác ích kỷ không hiểu, không yêu thương mình, hãy dành thật nhiều tình yêu thương hơn cho người khác. Những lời nói ấy thấm vào tận đáy lòng và khiến tôi tỉnh rượu hẳn. Cũng từ lúc đấy, tôi tìm thấy chân lý mới của cuộc sống, tôi tìm được chỗ nương tự yên bình bên Phật.
- Trải qua những chuyện bể dâu, đến bây giờ nếu bình luận về câu "hồng nhan bạc phận", chị sẽ nói gì?
- Có thể câu nói đúng một phần nào đó, nhưng trải qua nhiều thăng trầm của cuộc sống, tôi lại tin vào "nghiệp báo" và "nhân quả" hơn. Tôi nghĩ, nếu câu nói ấy đúng thì tại sao những người xung quanh tôi như Diễm My, Kim Thoa hay những cô bạn gái khác của tôi. Dù là những giai nhân nhưng họ vẫn có một cuộc sống hạnh phúc, êm ấm.
Tôi nghĩ, có thể do "hiện kiếp" hay "tiền kiếp" tôi đã làm những điều không tốt, đã gieo những "nhân" xấu, thì bây giờ tôi phải nhận lại những "quả" ấy. Tôi có quan niệm, nếu mình đã vui vẻ để đi "vay nợ", thì bây giờ cũng phải vui vẻ, hoan hỉ để "trả" những món nợ ấy. Theo Ngôi sao
Bộ GD-ĐT nhận định nội dung đề nằm trong chương trình THPT, phù hợp với thời gian làm bài và phân loại được TS. Theo ghi nhận của Thanh Niên, phần lớn các TS và giáo viên đều cho biết đề thi Toán, Vật lý khó nhưng phù hợp với một kỳ thi tuyển.
Ông Trần Ngọc Lân - giáo viên luyện thi tại TP.HCM cho biết: "Đề thi môn Vật lý năm nay rất khó nhưng cũng rất hay chứng tỏ người ra đề đã chịu khó đầu tư kỹ lưỡng, chăm chút cho đề thi này. Đề thi có khoảng 10 bài có nội dung cực khó, bắt buộc HS hiểu rất kỹ mới làm được. Vì vậy, với đề thi này, chỉ có HS cực giỏi, bao quát được hết chương trình và biết đi sâu vào chương trình mới làm được hết. HS giỏi chỉ được khoảng 7 - 8 điểm còn HS khá có lẽ chỉ được 5 - 6 điểm thôi.
Tuy vậy, về cấu trúc đề thi, phần lý thuyết quá ít. Theo thống kê của chúng tôi, phần lý thuyết chỉ chiếm 28% toàn bộ đề thi. Năm nay, rất nhiều khả năng điểm thi môn Vật lý sẽ thấp hơn mọi năm.
Trong buổi thi môn Toán, mặc dù còn đến gần 60 phút nữa mới hết giờ, nhưng nhiều TS thi vào trường ĐH Tài chính - Marketing tại địa điểm thi trường THCS Hoàng Hoa Thám, Q.Tân Bình, TP.HCM đã ra khỏi phòng thi do không làm được bài. Hết giờ thi, một nhóm TS ngồi tại quán nước ngay cổng trường bàn tán: "Mình làm được có 3 câu, đề dài quá. Chắc được khoảng 4 điểm".
Phụ huynh tên Hường trong lúc chờ con thi môn Vật lý buổi chiều tại trường ĐH Sài Gòn cho biết: "Con cô học toán cũng khá, thi tốt nghiệp được 9 điểm môn Toán, thế nhưng đề sáng nay em nó bảo chắc chỉ được khoảng 5, 6 điểm vì nghe nói khó lắm". Phần lớn TS đều nhận xét môn Toán khó lấy điểm cao. Với HS trung bình thì chỉ được khoảng 3 - 4 điểm. HS khá, giỏi cũng chỉ được 5 - 7 điểm.
Theo báo cáo nhanh của Bộ GD-ĐT, ngày 4.7, môn Toán khối A có tổng số TS đến dự thi là 653.532, tuy nhiên đến môn Vật lý chỉ còn 651.815 TS dự thi. Như vậy số bỏ thi là 1.717 TS. Trong ngày thi này đã có 71 TS bị xử lý kỷ luật, trong đó đình chỉ thi 51 TS, cảnh cáo 3 và khiển trách 17; 4 TS không được dự thi do đến muộn so với quy định. Cũng trong ngày thi này có 1 cán bộ tuyển sinh vi phạm quy chế đã bị đình chỉ coi thi, 1 cán bộ bị kỷ luật ở mức khiển trách.
Buổi chiều thi môn Vật lý, TS Quản Thị Thanh (Quảng Nam) thi vào trường ĐH Kinh tế TP.HCM nhăn mặt: "Em chỉ làm được một câu. Sáng nay cũng không làm được môn Toán".
Nhiều TS tại Đà Nẵng rời trường thi trong tâm trạng buồn bã, cho rằng đề quá khó so với năm trước. Khá nhiều TS rời khỏi phòng thi sớm, cho biết chỉ làm được 50% bài thi.
Điện thoại di động vẫn xuất hiện tràn lan
Hà Nội: Mặc dù trước ngày thi các phương tiện thông tin đại chúng và mỗi hội đồng coi thi đã đặc biệt lưu ý về việc cấm mang điện thoại di động vào phòng thi nhưng tại khá nhiều hội đồng thi, vẫn còn những trường hợp TS bị đình chỉ thi vì vi phạm này.
Hội đồng thi của trường ĐH Xây dựng tại trường THCS Tam Hiệp (Hà Nội) đã lập biên bản đình chỉ thi đối với TS Nguyễn C.T. (quê Sơn La) vì cố tình mang điện thoại di động vào phòng thi và giấu vào trong ống quần. Giám thị chỉ phát hiện khi buổi thi môn Toán diễn ra được 40 phút thì điện thoại từ ống quần của TS này... đổ chuông!
Điểm thi trường THCS Ngô Thì Nhậm của Viện ĐH Mở Hà Nội cũng phát hiện hai TS mang điện thoại di động vào phòng thi. Tại hội đồng thi ĐH Thủy lợi có 2 TS bị đình chỉ thi trong buổi thi môn Toán trong đó 1 TS do mang tài liệu và 1 TS do mang điện thoại di động vào phòng thi. Tại hội đồng thi Học viện Ngân hàng đã có 3 TS thuộc diện cấm thi do vi phạm kỷ luật những năm trước nhưng vẫn đến làm thủ tục dự thi. Bộ GD-ĐT đã phát hiện và thông báo cho hội đồng thi của trường để đình chỉ thi đối với 3 TS này.
TP.HCM: Tại một hội đồng thi trường ĐH Tôn Đức Thắng có phòng thi đến 120 TS. Một số phòng thi khác số TS cũng vượt quá quy định, mỗi phòng có từ 48 đến 50 người. Bà Trịnh Minh Huyền - Chủ tịch Hội đồng coi thi trường ĐH Tôn Đức Thắng cho biết: "Nhà trường đã tận dụng tất cả các giảng đường để phục vụ thi. Mỗi giảng đường được chia làm 2 phòng thi, có 3 - 4 giám thị giám sát phòng thi của mình". Tuy nhiên, tại các giảng đường này hoàn toàn không có vách ngăn chia thành 2 phòng.
Đà Nẵng: ĐH Đà Nẵng có 85,46% TS đến dự thi. Một TS sau khi làm bài thi môn Vật lý, tại Hội đồng thi ĐH Ngoại ngữ, TS Phạm Văn Đông không chịu nộp bài thi mà vò bài và bỏ ra về và cũng không chịu ký vào danh sách nộp bài thi. Cùng với ĐH Đà Nẵng, ĐH Đông Á Đà Nẵng năm nay cũng tổ chức thi. Trong ngày đầu tiên thi có 72% TS đến dự thi so với hồ sơ đăng ký dự thi.
Tây Nguyên: Một giám thị tại trường ĐH Tây Nguyên xé nhầm bài thi của TS đã bị đình chỉ coi thi. Bài thi này sau đó đã được dán lại và chấm chung với các bài thi khác...
Cụm thi Cần Thơ: Trước cổng Hội đồng thi khu II trường ĐH Cần Thơ, ùn tắc giao thông thường diễn ra sau mỗi buổi thi dù CSGT đã làm việc cật lực.
Môn Vật lý (mã đề 485)
Rất ít TS đạt điểm cao
Năm nay, đề thi trắc nghiệm môn Vật lý có rất nhiều câu khó, đúng ra dùng để thi tự luận. Ví dụ như:
Trong phần cơ học - mã đề 485: Các câu 6, câu 28, câu 43 thì chỉ có HS thật giỏi mới có khả năng làm được. Ở các câu này, HS phải làm bài tập rất nhiều và phải thuộc công thức suy diễn (không có trong sách giáo khoa) thì mới có khả năng làm kịp thời gian.
Tương tự trong phần điện xoay chiều và dao động điện từ - mã đề 485: Các câu 4, câu 26, câu 29, câu 46 (cơ bản), có lẽ HS cũng khó có đủ thời gian để làm theo yêu cầu trắc nghiệm.
Về phần quang lý và hạt nhân nguyên tử - mã đề 485: Các câu hỏi tương đối vừa phải, trừ câu 40 cũng dành cho HS đã có kinh nghiệm.
Cấu trúc đề thi vẫn quen thuộc như những năm trước nhưng có nhiều câu rất lạ so với chương trình cơ bản.
Với đề thi này đa số các em sẽ không đủ thời gian để làm bài. Như thế, đề thi năm nay rất khó có được nhiều điểm 10 so với các năm vừa qua. Dự kiến đa số HS chỉ đạt điểm dưới 4.
Đề thi rất khó nhưng rõ ràng, chính xác không có lỗi về chính tả và nội dung, tuy nhiên sự phân bổ thời gian làm bài không hợp lý.
Với đề thi này, điểm sàn của khối A năm nay chắc chắn sẽ rất thấp.
Phan Văn Sỏi (GV trường THPT Lương Văn Can - TP.HCM)
Môn Toán khối A:
Đề khó, nhiều câu chỉ dành cho học sinh giỏi
Đề thi khối A năm nay nhìn chung khó hơn năm trước, câu khó kỳ này rơi vào hệ phương trình (câu V) không như năm ngoái rơi vào câu bất đẳng thức.
Mức độ khó của 2 phần tự chọn (chương trình chuẩn và chương trình nâng cao) là tương đối bằng nhau.
Tuy nhiên, có một sự khác biệt rất lớn về độ khó, độ phức tạp giữa đề thi tú tài và tuyển thi đại học khối A năm nay, nên kỳ vọng kết hợp 2 trong 1 của 2 kỳ thi này sẽ khó thực hiện được trong tương lai.
Phần chung:
Câu I: 1. Khảo sát hàm số và vẽ đồ thị: Đề thi yêu cầu khảo sát hàm số bậc ba. Phần này quá quen thuộc đối với học sinh, nên đa số học sinh dễ dàng làm được trọn vẹn.
2. Là một bài toán về sự tương giao: Đòi hỏi học sinh phải biết phân tích đa thức bậc 3 thành tích số và sử dụng định lý Viét.
Câu II: 1. Giải phương trình lượng giác: Bài này tương đối dễ. Học sinh chỉ cần biến đổi đưa về phương trình tích số và đơn giản thành phương trình cơ bản. Có thể một vài học sinh sẽ dư nghiệm vì quên loại điều kiện sinx khác ±1.
2. Đây là bài toán giải bất phương trình chứa căn: Bài này khó đòi hỏi phải có nhiều kinh nghiệm và kỹ năng tính toán để biến đổi đưa về dạng tích số. Chỉ có học sinh giỏi mới làm được câu này.
Câu III: Bài toán tích phân: Tuy đề có biểu thức rườm rà, nhưng cũng dễ dàng biến đổi và được giải bằng phương pháp đổi biến số.
Câu IV: Bài toán hình học không gian: Là bài toán về khối chóp. Câu này có mức độ khó trung bình, tuy nhiên để có thể giải được trọn vẹn câu này học sinh phải biết sử dụng thành thạo định lý 3 đường vuông góc. Mặc dù vậy vì đa số học sinh yếu về hình học không gian, nên chỉ học sinh khá mới có thể làm tốt được.
Câu V: Bài toán hệ phương trình: Đây là câu khó nhất trong đề thi. Học sinh phải nhẩm được nghiệm trước và trên cơ sở đó đặt ẩn phụ thích hợp để giải. Để tìm ra cách đặt ẩn phụ chính xác ở câu này quả là một điều rất gian nan, Tuy nhiên nếu những học sinh đã quen với dạng toán này thì có thể giải dễ dàng.
Phần riêng:
Câu VIa: 1. Bài toán hình học giải tích trong mặt phẳng: Đây là bài toán về đường thẳng trong mặt phẳng Oxy. Bài này tương đối khó, học sinh cần biết diễn dịch ngôn ngữ hình học sang ngôn ngữ tọa độ, biết đưa điều kiện hình học về điều kiện đại số, mới có thể giải được dễ dàng. Bài này còn có thể giải nhanh hơn bằng phương pháp hình học thuần túy.
2. Bài toán hình học giải tích trong không gian: Đây là bài toán về đường tròn và mặt phẳng trong không gian, bài này tương đối quen thuộc đối với học sinh và có mức độ khó trung bình.
Câu VIIa: Bài toán về số phức, là bài toán dễ. Đòi hỏi học sinh phải biết thực hiện thành thạo các phép toán về số phức và thuộc định nghĩa số phức liên hợp.
Câu VIb: 1. Bài toán hình học giải tích trong mặt phẳng: Đây là bài toán về đường thẳng trong mặt phẳng Oxy. Bài này dễ hơn so với câu VIa. Tuy nhiên, nếu không có kinh nghiệm thì sẽ dẫn đến việc giải một hệ phương trình phức tạp thay vì chỉ giải một phương trình bậc 2 một ẩn. Do đó, học sinh khá mới có thể làm tốt được câu này. Nếu giải bằng hình học thuần túy, học sinh dễ bị giải sót nghiệm.
2. Bài toán hình học giải tích trong không gian: Đây là bài toán về mặt cầu. Bài này cũng tương đối quen thuộc đối với học sinh, mức độ khó trung bình giống câu VIa.2.
Câu VIIb: Bài toán về số phức, là bài toán quen thuộc. Học sinh chỉ cần nắm được dạng lượng giác và biết công thức tính mô-đun của số phức thì có thể giải được dễ dàng. Tuy nhiên, câu số phức này khó hơn câu số phức của phần chuẩn. Nếu học sinh không sử dụng công thức lượng giác của số phức thì phải tính toán dài dòng hơn.
Tiến sĩ Nguyễn Phú Vinh (Trưởng khoa Cơ bản, trường ĐH Công nghiệp TP.HCM)
TTO - Nhiều thí sinh đánh giá đề thi Toán và Lý trong ngày đầu tiên tuyển sinh ĐH đợt một 4-7 là "quá khó". Mời bạn đọc xem tin tức, hình ảnh, video của phóng viên TTO và GỢI Ý BÀI GIẢI ĐỀ THI.
TP.HCM: Thí sinh đánh giá đề Lý dài, suy luận nhiều
Ghi nhận nhanh các điểm thi khu vực Thủ Đức như ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, ĐH Ngân hàng, THCS Hoa Lư... rất hiếm thí sinh ra trước giờ làm bài.
Tại điểm thi THPT Nguyễn Hưu Huân, các thí sinh đánh giá đề lý năm nay tương đối dài và có tính lập luận nhiều hơn năm trước. Tỷ lệ lý thuyết và bài tập tương đối cân bằng, những câu lý thuyết phần lớn là định tính, rất ít câu ra lý thuyết suông trong SGK.
Thí sinh Nguyễn Hữu Bằng (quê Điện Bàn, Quảng Nam) nhận định: nhiều câu hỏi lý thuyết định tính hay bẫy, muốn làm tốt các phần bài tập về phần Quang và Điện cần nắm chắc các công thức liên quan mới có thể tính nhanh. Cũng có khoảng 20% những câu khó cần có tính suy luận và tổng hợp kiến thức.
Còn bạn Nguyễn Thị Ngọc Châm - SBD 10542, thi tại hội đồng thi ĐH SPKT TP.HCM nhận xét: "Đề lý năm nay vừa khó lại dài hơn mọi năm, câu hỏi lý thuyết đòi hỏi thí sinh phải suy nghĩ, câu hỏi bài tập phải tính toán nhiều bước. Làm trắc nghiệm, cộng với tâm lý căng thẳng trong phòng thi nên em làm không tốt lắm. Với đề này em nghĩ kiếm được từ điểm 5 -6 thì nhiều nhưng muốn điểm 8 trở lên thì có lẽ những thí sinh học chắc kiến thức mới làm được".
Kết thúc thời gian làm bài thi môn lý, tại các đường xung quanh trường ĐH SPKT TP.HCM không kẹt xe nghiêm trọng lắm. Các phương tiện vẫn có thể lưu thông chậm trên các tuyến đường Võ Văn Ngân, Thống Nhất, Hàm Nghi... Riêng khu vực ngã tư Thủ Đức có lưu lượng lưu thông rất lớn do nhiều phụ huynh cùng thi sinh về Đồng Nai, Bình Dương...
Ngủ quên, quên máy tính
Sau môn thi toán buổi sáng, nhiều thí sinh căng thẳng, hoang mang. Kết thúc môn thi vật lý buổi chiều, nhiều thí sinh vẫn cảm thấy lo lắng, nhiều thí sinh ngủ quên, quên máy tính.
"Do thi trắc nghiệm nên không có chuyện bỏ giấy trắng, bạn nào cũng làm hết, trả lời hết. Nhưng trong phòng có rất nhiều bạn làm "lụi" mà không có tính toán" - thí sinh Trần Thị Thu Hiên, quê Quảng Nam, dự thi vào Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐHQG TP.HCM) - nhận xét.
Thí sinh Trần Tiến Thành, quê Lâm Đồng, dự thi vào Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM, chia sẻ: "Đề thi khó tương đương đề toán lúc sáng, các bạn học giỏi khối A sẽ đạt điểm 7, còn các bạn trung bình thì khó lấy được điểm trên 5".
Ghi nhận tại một số hội đồng thi khu vực Thủ Đức như ĐHSPKT TP.HCM, ĐH Ngân Hàng TP.HCM, THPT Nguyễn Hữu Huân, Tiểu học Hoàng Diệu 2... số lượng thí sinh đến trễ không nhiều, chỉ vài trường hợp ngủ quên nhưng may vẫn kịp thời gian.
Tại hội đồng thi ĐHSPKT TP.HCM, 14g bắt đầu phát đề nhưng vấn có trường hợp ba thí sinh đi trễ do ngủ quên. Có trường hợp chỉ còn 5 phút bắt đầu làm bài, một thí sinh nam mới đến trường thi do quên máy tính phải quay về nhà lấy. Khoảng cách từ cổng ngoài đến khu vực thi khoảng 100m nên các thí sinh đi trễ đã được các tình nguyện viên tức tốc chở vào khu vực thi bằng xe máy.
Tại hội đồng thi trường tiểu học Hoàng Diệu 2 - địa điểm thi của ĐH Nông Lâm TP.HCM, có một phụ huynh do nắng nóng nên hạ huyết áp, bị ngất đã được tình nguyện viên tiếp sức mùa thi chở ngay tới trạm xá gần đó.
Hà Nội: nhiều thí sinh bỏ thi
Thí sinh tạiHà Nội bước vào môn thi thứ hai trong thời tiết nắng nóng hầm hập. Thời tiết quá nắng nóng cùng với sự căng thẳng, điều kiện sinh hoạt bị thay đổi khi đi thi... là nguyên nhân khiến nhiều thí sinh bị kiệt sức, cần đến sự hỗ trợ của cán bộ y tế.
Tại trường ĐH Kinh tế quốc dân, làm bài thi Vật lý được một lúc, một nữ thí sinh bị nôn ói ngay tại phòng thi. Nguyên nhân được thí sinh cho biết là ngồi thi trong phòng có điều hòa nhiệt độ không quen, bị "say". Vì sức khỏe của thí sinh, hội đồng thi phải tắt điều hòa nhiệt độ, chỉ bật quạt.
Tại trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội), nhà trường cho biết kỳ thi năm trước trường đã để phòng điều hòa cho thí sinh nhưng nhiều phụ huynh đã phản ánh rằng do ngồi điều hòa nên thí sinh bị ốm, ho sốt, chóng mặt vì từ nóng vào lạnh đột ngột, ngồi điều hòa không quen, bị "say" như say ô tô. Do vậy, kỳ thi này nhà trường không bật điều hòa để giữ sức khỏe cho thí sinh.
Ông Phạm Ngọc Quý, thường trực hội đồng tuyển sinh của Trường ĐH Thủy lợi cho biết: mặc dù ban chỉ đạo thi đã yêu cầu các trưởng điểm thi phải bố trí nước uống đầy đủ cho thí sinh và giám thị trong các buổi thi, đến chiều 4-7, nhiều điểm thi đã phải gọi "cứu viện" để bổ sung nước uống do trời quá nóng. Các điểm thi cũng phải bổ sung lượng thuốc, sữa tươi để hỗ trợ những thí sinh do nóng nắng bị choáng, tụt huyết áp.
Cũng theo ông Quý, có ít nhất 3 thí sinh bị gián đoạn thời gian làm bài thi trong chiều 4-7 do bị đau bụng cấp, bị choáng phải chăm sóc y tế.
Theo phản ánh của các điểm thi của học viện Ngân hàng, ĐH Công đoàn, tình trạng thí sinh bị mệt mỏi gia tăng trong buổi thi thứ hai do quá nắng nóng. Hầu hết các điểm thi được bố trí quạt điện, tránh sử dụng phòng thi cấp 4, mái tôn nhưng nóng nắng vẫn khiến thí sinh bị mệt. Một số thí sinh của ĐH công đoàn cho biết nhiều bạn do quá mệt đã nằm gục xuống bàn nhiều lần nhưng do lo lắng không hoàn thành bài thi nên đã từ chối được chăm sóc y tế.
Bên cạnh đó cũng có nhiều thí sinh bỏ cuộc. Nguyên nhân có lẽ do thí sinh đã không làm tốt bài thi môn Toán buổi sáng. Ông Nguyễn Quang Dong, trưởng phòng đào tạo trường ĐH Kinh tế quốc dân, cho biết trường có 63 thí sinh bỏ thi môn Vật lý. Trường ĐH Công nghiệp Hà Nội có 67 thí sinh bỏ thi, trường ĐH Giao thông vận tải 57 thí sinh, ĐH Mỏ Địa chất 25 thí sinh, ĐH Khoa học tự nhiên 29 thí sinh, ĐH Ngoại thương 30 thí sinh, ĐH Nông nghiệp Hà Nội hơn chục thí sinh...
Tại Học viện Ngân hàng đã phát hiện ba thí sinh có tên trong danh sách bị Bộ GD-ĐT cấm thi do vi phạm quy chế thi năm 2009. Theo bà Tô Kim Ngọc, Phó giám đốc học viện, những thí sinh này đã cố tình nộp hồ sơ đăng ký dự thi, hy vọng có thể vượt qua được sự kiểm soát của nhà trường nhưng khi rà soát thông tin về thí sinh, các thí sinh trên đã bị phát hiện và đình chỉ thi ngay trước khi bước vào môn thi đầu tiên.
Chiều 4-7, tiếp tục có nhiều thí sinh bị đình chỉ thi vì điện thoại di động. Tại trường ĐH Công nghiệp Hà Nội, hai thí sinh bị lập biên bản đình chỉ do bị phát hiện mang theo điện thoại di động tuy không sử dụng.
Tương tự, tại điểm thi trường tiểu học Nghĩa Tân (quận Cầu Giấy) của trường ĐH Giao thông vận tải, một thí sinh bị lập biên bản đình chỉ thi vào phút chót khi đã thu bài thi môn Vật lý sau khi điện thoại đổ chuông do bố mẹ gọi điện hỏi thăm tình hình làm bài thi.
Số thí sinh bị đình chỉ do điện thoại di động của trường ĐH Mỏ Địa chất cũng tăng lên hai trường hợp, trường ĐH Thương mại có tới 6 trường hợp... Hàng loạt các trường ĐH khác cũng có thí sinh bị đình chỉ thi vì vô tình hoặc cố tình mang theo điện thoại di động. Tình trạng này khiến nhiều cán bộ ở các hội đồng tuyển sinh khi trao đổi với chúng tôi phải lắc đầu ngao ngán cho ý thức của các thí sinh.
Tại hội đồng thi của Học viện Hành chính quốc gia có một phòng thi đặc biệt: phòng thi chỉ có một thí sinh với hai cán bộ coi thi. GS.TS Đinh Văn Tiến, giám đốc Học viện cho biết: đây là trường hợp đặc biệt, thí sinh Hoàng Minh Quang (Lương Sơn, Hòa Bình) bị khiếm thị cả hai mắt đăng ký dự thi vào trường.
Theo quy chế của Bộ GD-ĐT, tùy theo điều kiện cụ thể, các trường có quyền cho hoặc không cho phép các thí sinh khuyết tật dự thi. Biết Quang đã bị nhiều trường dân lập từ chối nhận dự thi, Học viện Hành chính quốc gia đã tạo mọi điều kiện để em được dự thi.
Để đảm bảo bí mật đề thi và không ảnh hưởng đến thí sinh khác khi làm bài, Học viện đã bố trí cho thí sinh Quang thi tại một phòng thi riêng với một camera, một kỹ thuật viên ghi âm, 10 cuộn băng ghi âm cùng hai cán bộ coi thi. Một cán bộ coi thi phải đọc đề thi để Quang làm bài và một cán bộ coi thi chép lại bài làm theo lời giải của Quang, đồng thời ghi âm lại lời giải này.
Học viện cho biết bài thi (được chép lại) của Quang sẽ được chấm bình thường, trong quá trình chấm sẽ có sự đối chiếu, kiểm tra với băng ghi âm để đảm bảo công bằng, chính xác.
Về nội dung đề thi, nhiều thí sinh cho biết đề Vật lý "khó nhai". Thí sinh Nguyễn Thị Nhàn, dự thi vào ĐH công đoàn cho biết: "Đề thi Vật lý năm nay khó hơn năm 2009. Em dự thi lần thứ hai nên thấy kết quả làm bài thi của em năm nay không bằng năm trước, chắc chỉ đạt khoảng 50%. Số câu còn lại chỉ điền bừa phương án trả lời, hy vọng may rủi".
Nhiều thí sinh khác dự thi vào ĐH Công đoàn cũng nhận xét "Đề quá khó". Tại điểm thi của Học viện ngân hàng, nơi được dự đoán có nhiều thí sinh khá, giỏi dự thi, một số thí sinh cũng cho biết chỉ làm được khoảng 60%.
Đà Nẵng: người "méo mặt", người "trúng tủ"
Tại một số hội đồng thi ở Đà Nẵng, sau tiếng trống kết thúc giờ làm bài, nhiều thí sinh tỏ ra thất vọng do đề thi môn Vật lý quá khó.
Tại một số Hội đồng thi như Bách khoa, Sư phạm, Cao đẳng Kinh tế kế hoạch, đa phần các thí sinh đều cho rằng đề vật lý quá khó: "Khó gấp đôi thậm chí gấp ba so với đề thi tốt nghiệp. Vừa rồi tốt nghiệp môn Vật lý em làm được 8 điểm nhưng đợt này chắc không được 5 điểm nữa" - thí sinh Thu An tại Hội đồng thi Bách khoa cho biết.
Thấy con gái Nguyễn Thị Thu Oanh mặt buồn rười rượi bước ra cổng trường, anh Nguyễn Tiến Duy gọi lại động viên: "Không sao đâu con, còn môn thi ngày mai nữa mà, đề thi khó chứ không phải con làm không được, nhiều bạn cũng như con mà".
Không khí tại một số Hội đồng thi chiều 4-7 khá ảm đạm do đa phần các thí sinh làm bài không thực sự tốt. Tại Hội đồng thi ĐH Sư phạm, nhiều thí sinh cho rằng đề thi môn Vật lý quá khó: "Học sinh có học lực trung bình khó mà làm được 5 điểm, đề thi chỉ dành cho học sinh có học lực khá trở lên thôi. Em làm chắc cũng được 4 điểm thôi" - Phan Văn Quỳnh, thi vào ngành Cử nhân công nghệ thông tin buồn bã nói.
Bên cạnh đó cũng có nhiều thí sinh "trúng tủ" nên khi ra về tỏ ra rất phấn khởi: "Dù đề thi tương đối khó, đa phần ra ở chương trình 12 và dồn trọng tâm vào phần điện nhưng nhờ được ôn tập kỹ phần này nên bài làm của em khá tốt, chắc được trên 7 điểm", thí sinh Lê Nhân Văn, thi tại Hội đồng thi trường ĐH Kinh tế Đà Nẵng hào hứng.
Tây Nguyên: Đội mưa đi thi
Kết thúc buổi thi môn Vật lý chiều 4-7, rất nhiều thí sinh tại cụm thi ĐH Tây Nguyên đều cho biết đề thi năm nay ra rất khó và dài, thí sinh phải nắm vững toàn bộ kiến thức chương trình và phải hết sức vất vả mới giải được hết đề.
Bước ra từ điểm thi THPT Hồng Đức, thí sinh Nguyễn Thị Ngọc Thảo, dự thi vào ĐH Tây Nguyên lắc đầu cho biết, so với năm ngoái thì đề Vật lý năm nay khó hơn nhiều, hầu hết các thí sinh thi chung phòng với Thảo đều ngồi trong trạng thái hết sức căng thẳng, tới lúc nộp bài nhiều bạn vẫn chưa giải quyết xong bài thi.
Tại địa điểm thi ĐH Tây Nguyên, nhiều thí sinh khi được hỏi cũng cho biết đánh giá chung là đề thi năm nay khó hơn năm trước rất nhiều. Do đề khó nên hầu hết thí sinh phải ngồi đến cuối giờ, không có thí sinh nào ra sớm trước giờ.
Chiều 4-7, tại TP Buôn Ma Thuột bất ngờ đổ mưa lớn và kéo dài tới hết giờ làm bài của thí sinh. Tại các địa điểm thi, hàng ngàn thí sinh và người nhà phải lội mưa đi thi, trong khi con cái đang làm bài phía trong thì bên ngoài hàng ngàn phụ huynh đội mưa đứng chật kín, nhiều người chịu cảnh ướt sũng để ngóng con.
Do mưa lớn và kéo dài nên đã xảy ra tình trạng ách tắc đường cục bộ. Tại cụm thi ĐH Tây Nguyên, lượng xe cộ và người chen chúc gây nên cảnh kẹt cục bộ kéo dài từ cầu Ea Tam về đến trường CĐ Nghề thanh niên Dân tộc. Tình cảnh tương tự cũng xảy ra tại một số địa điểm thi như THPT Hồng Đức, THPT Chu Văn An...
Theo báo cáo nhanh từ Hội đồng tuyển sinh ĐH Tây Nguyên, trong buổi thi chiều 4-7 đã có một cán bộ coi thi bị đình chỉ vì xé nhầm bài của thi của thí sinh. Có 42 thí sinh không đến dự thi.
Tại hội đồng thi Đà Lạt, nhiều thí sinh "méo mặt" với đề Vật lý. Thí sinh Nguyễn Thị Xoa, quê Hà Tĩnh, cho biết: "Đề thi toán đã khó rồi, đề lý cũng vậy, chắc điểm sàn của khối A năm nay sẽ thấp quá".Thí sinh này cũng lý giải: phần lý thuyết dễ thở hơn khi đều xoáy sâu vào kiến thức đã học, tuy nhiên các dạng bài tập gây lúng túng hơn vì không xác định được hướng làm.
Còn thí sinh Lê Thị Hồng Tính, thi vào ngành Quản trị kinh doanh, nhận xét: "Đề thi năm nay khó hơn năm ngoái, đặc biệt là những câu bài tập rất lắt léo, trong đó có những câu em phải "đánh lụi" vì làm không kịp thời gian". Tuy nhiên, thí sinh này cho biết vẫn làm được 70% đề thi vì có sự chuẩn bị kiến thức kỹ khi đi thi. Với đề thi này, các thí sinh tại Đà Lạt hy vọng vào khoảng 5 - 7 điểm.
Theo tin từ Ban tuyển sinh ĐH Đà Lạt thì chiều nay có 10 thí sinh vắng thi so với buổi sáng. Tình trạng bán đáp án Toán không rõ nguồn gốc trước giờ thi vẫn diễn ra tại các Hội đồng thi ở Đà Lạt nhưng đã giảm phần nào so với năm trước nhờ an ninh trật tự quanh khu vực các Hội đồng thi tương đối tốt, tránh gây hoang mang cho thí sinh trước khi bước vào môn thi Vật Lý.
Cần Thơ: thí sinh than đề Lý quá khó
Tại cụm thi Cần Thơ, nhiều thí sinh ra khỏi phòng thi than đề thi môn Lý năm nay quá khó và có nhiều câu hỏi hóc búa. Phần lớn các câu hỏi trắc nghiệm phần lớn nghiêng về phần bài tập khiến thí sinh tốn khá nhiều thời gian giải quyết các câu hỏi. Nhiều thí sinh cho biết học sinh học lực trung bình khó có thể đạt điểm 5.
Theo ghi nhận của chúng tôi, tình trạng ùn tắc giao thông tại Cần Thơ sau giờ thi cơ bản được kiểm soát. Tuy nhiên, do trời đột ngột đổ mưa lớn sau giờ thi đã ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, việc đi lại, đưa rước thí sinh của phụ huynh. Nhiều thí sinh cảm thấy cơ thể khá mệt mỏi do thời tiết sáng nắng, chiều mưa bất thường.
Kết thúc buổi thi môn lý, tại cụm thi Cần Thơ có 9.347 vắng thi. Tỷ lệ thí sinh có mặt dự thi chiếm 81,1%. Hội đồng coi thi liên trường cụm thi Cần Thơ cho biết có 1 trường hợp thí sinh tại hội đồng THCS An Hòa 2 (quận Ninh Kiều) bị khiển trách do vẫn cố tình làm bài khi đã hết thời gian quy định.
Miền Trung: nắng nóng "hành" thí sinh
Nắng nóng tiếp tục "hành" thí sinh tại buổi thi chiều nay. Nhiệt độ ngoài trời tại Quảng Nam lên tới 38-39 độ C. Nắng nóng cộng với áp lực thi cử khiến cho nhiều thí sinh bước ra khỏi phòng thi với vẻ bơ phờ dù theo một số thí sinh, đề thi môn Lý "dễ thở" hơn nhiều so với môn Toán trước đó. Ngay cả phụ huynh đứng chờ con em trước các hội đồng thi cũng than "chịu không nổi" với cái nóng.
Theo đánh giá của hội đồng tuyển sinh trường Đại học Quảng Nam, ngày thi đầu tiên diễn ra khá nghiêm túc, an toàn và đúng qui chế. Dù vậy, đã có hai trường hợp vi phạm qui chế thi bị xử lý kỷ luật (một bị đình chỉ thi và một bị khiển trách). Buổi thi chiều có thêm ba thí sinh bỏ thi.
Tại Bình Định, thời tiết nóng bức cũng làm ảnh hưởng đến việc làm bài của thí sinh. Tại điểm thi Trường THCS Nhơn Phú của Trường ĐH Tôn Đức Thắng đã có 1 thí sinh bị đình chỉ thi do mang điện thoại di động vào phòng thi, 1 thí sinh khác bị khiển trách.
Tại điểm thi vào Trường ĐH giao thông vận tải TP.HCM đặt tại trường tiểu học Trần Quốc Toản, TP Quy Nhơn có 1 thí sinh đi thi trên đôi nạng gỗ. Đó là em Lê Trung Toàn, học sinh Trường THPT Chu Văn An, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Toàn cho biết em không may bị tai nạn trước ngày thi không lâu, chân tay đều phải băng bột nhưng vì không muốn bỏ lỡ cơ hội vào đại học nên em vẫn cố gắng đi thi với sự trợ giúp của các anh chị ở Hội doanh nghịêp trẻ tỉnh Quảng Ngãi.
Về đề thi, một số thí sinh tiếp tục "kêu" đề thi Vật lý khó hơn đề năm ngoái, chỉ làm được chắc chắn khoảng 50% số câu hỏi của đề thi.
Tại TP Huế, trong buổi thi vật lý chiều 4-7, thêm 40 thí sinh vắng mặt so với buổi sáng, nâng tổng số vắng lên 2.884, song tỉ lệ dự thi vẫn đạt mức cao nhất trong hơn 10 năm qua với 86,12% (17.896 thí sinh/20780 hồ sơ). Tại điểm thi Trường THCS Thống Nhất, một thí sinh bị đình chỉ thi do mang điện thoại di động vào phòng thi.
Kết thúc môn thi Vật lý, một số tuyến đường ở khu vực bên trong Nội thành Huế như Đoàn Thị Điểm, Phùng Hưng, Mai Thúc Loan... đã xảy ra kẹt xe trong khoảng hơn 30 phút.
Nguyên nhân theo một số người dân là do nhiều tuyến đường đi vào Nội thành Huế rất hẹp, nhiều tuyến cấm đi ngược chiều. Một số người dân thiếu ý thức đã tự ý đưa xe máy leo lên vỉa hè, thậm chí giẫm lên bãi cỏ trên khuôn viên Đại Nội trông rất phản cảm.
Tình trạng này cũng xảy ra tại các đoạn đường lớn của TP Huế như Trần Phú, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Hồ Đắc Di, đường Hùng Vương (đoạn ngang qua cầu Tràng Tiền)...
Một hình ảnh xấu khác trong buổi thi đầu tiên tại Huế là rác quảng cáo tràn ngập trước cổng các trường thi, trên nhiều con đường vốn sạch sẽ và thơ mộng. Ngay buổi sáng 4-7, tờ rơi quảng cáo đã được phát hoặc tận tay thí sinh hoặc cho người nhà của thí sinh. Những tờ rơi này sau đó "ở lại" trước cổng trường hoặc theo gió bay đầy trên đường phố.
Ngày 4-7, giá nước giải khát tại các quán trước các hội đồng thi đều tăng vọt gấp 3 lần so với ngày thường khiến nhiều thí sinh và phụ huynh bất bình.
Đơn cử trước Hội đồng thi trường Đại học Sư phạm Huế, giá nước mía bình thường là 3.000 đồng/ly nay chủ quán lấy giá 10.000 đồng/ ly, nước dừa trước đây giá 4.000 đồng/ly nay tăng lên 15.000 đồng/ly. Bà Nguyễn Thị Hà, (quê Hà Tĩnh) đưa con đi thi tại đây bức xúc: "Tôi đứng chờ con thì các chủ quán cứ mời ngon ngọt ngồi uống nước, biết là ngày thi cử họ tăng giá nhưng không ngờ giá cả cao quá, hai mẹ con phải trả 30.000 cho hai ly nước dừa thì ai mà chẳng xót!".
Tình trạng tăng giá nước tương tự tại các hội đồng thi trường Đại học Ngoại Ngữ, THCS Nguyễn Chí Diểu, THPT Quốc Học, Hai Bà Trưng... Một chủ quán nước mía trên đường Lê Lợi giải thích: "Do giá đá lạnh tăng nên chúng tôi cũng phải tăng giá" (!?)
Cha bại liệt tiếp sức cho con
Tại Hội đồng thi trường Đại học Sư phạm, ông Trần Văn Thiệu, 45 tuổi, xã Nghĩa An, huyện Tư Nghĩa (Quảng Ngãi) cứ hết ngồi lại chống nạng tre lo lắng cho đứa con trai cả. "Nó bị sốt xuất huyết, không biết có đủ sức mà làm được bài không nữa" - ông Thiệu nói.
Ông Thiệu bị liệt hai chân từ nhỏ sau một cơn sốt, phải đi lại bằng đôi nạng tre. Đưa con là Trần Tấn Pốt ra Huế dự thi muộn nên hai cha con phải thuê nhà nghỉ với giá 150.000 đồng/ngày đêm. Tuy nhiên vừa ra đến Huế thì Pốt bị sốt suất huyết và phải nhập viện, điều trị tại Bệnh viện Trung ương Huế. Người mệt mỏi, sốt cao nhưng đến giờ đi thi là hai cha con lại dắt nhau ra bắt xe ôm đi thi.
Năm nay Pốt dự thi vào ngành Tài chính ngân hàng Đại học Kinh tế Huế và ngành Bác sĩ đa khoa Đại học Y dược Huế. "Ba đã vất vả lo lắng cho em, em sẽ gắng nhanh lành bệnh và đi thi thật tốt để không phụ công ba", Pốt cho biết.
Vay tiền đi thi gặp nhà xe tăng giá
Trước hội đồng thi Trường THCS Phú Mỹ (điểm thi của Trường ĐH Tôn Đức Thắng), ông Nguyễn Hữu Khương trầm ngâm nhìn vào trong phòng thi ngóng con - thí sinh Nguyễn Ngọc Khiêm - thi vào ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp.
Cha con Khiêm ở Vạn Ninh (Khánh Hòa). Cả nhà năm miệng ăn nhưng chỉ có vài sào ruộng. Để có tiền đi thi, trước đó cả tháng sau giờ làm ruộng, ban đêm hai cha con phải mò cua, bắt ốc thêm ban đêm để vào TP.HCM dự thi.
Dành dụm được một ít, mượn thêm bà con họ hàng một ít ngày 30-6, cha con bắt xe khách từ Vạn Ninh vào TP.HCM thì xe "tự nhiên tăng giá" từ 150.000 đồng- 180.000 đồng. "Nhà xe nói mùa này người đi thi đông nên...tăng giá. Và sẽ giữ giá như vậy đến hết ngày 16-7", ông Khương than thở.
Đà Lạt: Mồ côi một mình đi thi
Tại 2 đợt thi tuyển sinh vào trường ĐH Đà Lạt, có một cô gái nghèo, mồ côi cha đến từ Bình Thuận một mình đi thi. Đó là thí sinh Nguyễn Thị Đông Đông, dự thi vào khoa Sư phạm Toán - Tin trong đợt 1 và Sư phạm Sinh trong đợt 2 của trường ĐH Đà Lạt.
Sinh ra và lớn lên trên vùng quê Đức Linh, Bình Thuận, cô gái nghèo ấy ước mơ một ngày sẽ bước chân vào giảng đường đại học để đổi đời, để chấm dứt cái nghèo trên bãi cát bỏng quê nhà. Đông nói: "Bố mất đã lâu, mẹ đã già yếu nên em phải đi thi một mình, phận con gái cặm cụi từng khâu chuẩn bị rồi vác ba lô lên đường".
Những ngày vừa học, vừa làm thêm công việc cạo hột điều đã giúp Đông góp nhặt ít tiền, cộng thêm số tiền mẹ phải chạy vạy mượn quanh mấy cô chú hàng xóm phần nào đủ cho em đi thi.
Ngày lên Đà Lạt, Đông một mình đi tìm nhà trọ, phớt lờ những lời mời của các chủ trọ đón đưa tận bến xe. "Phòng trọ 30 nghìn, anh chở đến tận nơi', lời mời của một chủ trọ hình như quá xa vời với cô bé mồ côi này. Đông lắc đầu từ chối biết bao lời mời như thế để rồi rong ruổi trên khắp các con đường, hẻm phố tìm cho mình một chỗ "qua đêm vừa giá".
"Một ngày 30 ngàn đồng, rồi tiền ăn cơm nữa thì lấy đâu mà tiền về xe hả anh", Động cho biết.
Thấy Đông đi tìm trọ mãi mà không có nhà trọ nào đưa cái giá hợp lý với túi tiền nên một bạn SV trường ĐH Đà Lạt đã giới thiệu Đông vào ở trong Thiền viện Vạn Hạnh.
Chưa bao giờ ngành giáo dục (GD) lại ngổn ngang trăm mối đến thế. Hàng loạt vấn đề của giáo dục chưa có câu trả lời thấu đáo: triết lý, quản lý, tài chính, chương trình - sách giáo khoa, phương pháp giảng dạy, công bằng về cơ hội học tập, tham nhũng...
Với tân Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận - đứng trước một gánh nặng của "nhiều đời bộ trưởng để lại" (?) - ông sẽ chọn khâu nào làm điểm đột phá, để tạo một bước chuyển mới cho nền giáo dục Việt Nam?
Triết lý giáo dục - la bàn không chỉ hướng Bắc!
Sinh viên trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM (Huflit) tham gia Lễ hội văn hóa do khoa Đông ph ương học của trường tổ chức - Ảnh Đ. Toàn
"Mọi sai lầm cụ thể hiện nay đều bắt nguồn từ một triết lý giáo dục sai. Sai về căn bản. Đó là nguyên nhân gốc của mọi chuyện, từ đó dẫn đến điều mà GS Hoàng Tụy đã nghiêm khắc chỉ ra: chúng ta không chỉ đang lạc hậu, mà đang lạc hướng! Lạc hướng chính là lạc hướng về triết lý giáo dục" - Nhà văn Nguyên Ngọc không hề đơn độc với nhận định trên của mình.
Theo GS.TSKH Phạm Minh Hạc, một người lạc quan nhất cũng có thể nhận thấy rằng, nền giáo dục Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng, nhất là sự thiếu thích ứng với những biến đổi to lớn của nền kinh tế - xã hội và những đòi hỏi ngày càng cao của thế giới, đó là vì Việt Nam thiếu một triết lý giáo dục cho thời kỳ mới.
GS.TS Nguyễn Hữu Châu, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục cho rằng do Việt Nam chưa có một triết lý giáo dục rõ ràng và thống nhất, gây khó khăn cho quá trình nghiên cứu và phát triển chiến lược giáo dục, xây dựng chương trình giáo dục cụ thể. GS Nguyễn Hùng Hậu (Viện Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) cũng thấy cần có một triết lý giáo dục đi trước mở đường, chứ không thể xây dựng chiến lược theo kiểu "dò đá qua sông".
Ý kiến thì rất nhiều, song Bộ GD-ĐT có nghe không? Trước sức ép của dư luận, năm 2007 Bộ cũng đã tổ chức hội thảo về triết lý giáo dục. Và, đến hôm nay mọi việc coi như... chìm!
Triết lý nào cho giáo dục Việt Nam thời kỳ mới? Câu hỏi tiếp tục treo lơ lửng!
Đổi mới quản lý là đổi mới cái gì? Ai cần đổi mới?
TS Vũ Thị Phương Anh, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo của ĐHQG TP.HCM nói về kinh nghiệm rút ra được của bà: "Hiện nay cái gì hay đều do những sáng kiến và nỗ lực cá nhân hoặc tập thể nhỏ, hay nói cách khác, là từ cấp cơ sở, mà ra. Còn cái dở, đa số nằm ở tầm chiến lược, chính sách, và cơ cấu tổ chức, nhân sự điều hành quản lý. Mà... sai ở tầm vĩ mô, thì nguy hiểm lắm chứ! Ảnh hưởng lâu dài và sâu rộng đến toàn bộ một dân tộc trong một vài thế hệ. Rất đáng lo!".
GS Chu Hảo nói thẳng: "Trong thực tiễn nền giáo dục của chúng ta áp dụng một hệ thống quản lý tập trung quá mức. Quyền tự quản không được thực thi, đặc biệt là ở các trường đại học".
Trong buổi trực tuyến ngày 31-8-2009 tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ, Phó thủ tướng, nguyên Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân, cũng phát biểu: "Nếu nói khâu đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục thì đó chính là đổi mới quản lý nhà nước đối với hệ thống GD-ĐT". Ngay Nghị quyết trung ương 2, khóa 8 năm 1997 chỉ ra bốn nguyên nhân làm yếu kém nền giáo dục nước nhà, trong đó có nguyên nhân thuộc về công tác quản lý.
Vấn đề tưởng đã quá rõ. Song, công tác quản lý giáo dục ở cấp vĩ mô nhiều năm qua vẫn gần như "dậm chân tại chỗ".
Trước thực trạng quản lý giáo dục ngày càng bộc lộ những yếu kém, Thủ tướng Chính phủ đã phải ra chỉ thị về "Đổi mới quản lý giáo dục đại học giai đoạn 2010-2012". Lý giải về việc chọn đổi mới quản lý giáo dục đại học là khâu đột phá, Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cho rằng nguyên nhân cốt lõi nhất của tất cả các yếu kém mang tính hệ thống ở bậc đại học thời gian qua là do thực hiện các giải pháp khoa học quản lý chưa sát.
Tiếc thay, Bộ GD-ĐT lại triển khai cuộc "cách mạng" quản lý bằng tư duy "phong trào" chứ không bằng tư duy "khoa học": hàng loạt cuộc hội thảo, hội nghị của các trường ĐH-CĐ trên cả nước được mở ra với nhiều chương trình hành động và khẩu hiệu "nổ rền", nhưng lại chẳng liên quan gì đến việc đổi mới quản lý cả! Hàng loạt cuộc ký kết giữa Bộ GD-ĐT với Trung ương Đoàn TNCS HCM, giữa các ban giám hiệu, đảng ủy nhà trường với Đoàn TNCS HCM của các trường về chương trình hành động của sinh viên (!) đối với cuộc "đổi mới quản lý giáo dục".
Đổi mới diễn ra "lạc đề, lạc chủ thể"? Trong khi đó, nội dung được các trường và xã hội mong chờ nhất là: việc đổi mới công tác quản lý của Bộ đối với hệ thống các trường đại học ra sao? Giao quyền tự chủ đến đâu? Đổi mới cơ chế tài chính như thế nào? Mức độ phân công, phân cấp quản lý cho các trường? v.v... Tất cả chìm khuất!
Tài chính - càng lên cao càng "mờ"?
Trên trang web chính thức của Bộ GD-ĐT nhiều năm trước đây, số sinh viên học sinh, số giảng viên, tổng đầu tư của Nhà nước, tổng chi từng năm đều được công khai. Nhưng, nay những số liệu trên đã gần như biến mất. Vì sao thông lệ công khai tài chính của nhiều đời bộ trưởng trước, nay lại bỏ?
GS Phạm Phụ nhiều lần kiến nghị: Có kế hoạch từng bước minh bạch hóa tài chính giáo dục, minh bạch rồi sẽ có hiệu quả, có chất lượng và hạn chế được tham nhũng. Trước mắt đề nghị minh bạch năm khâu: Quy trình cấp ngân sách nhà nước cho các cơ sở giáo dục; Các dự án vốn vay ODA; Quy trình cấp phép lập trường và nâng cấp trường; Xuất bản sách giáo dục; Công khai tài chính ở các cơ sở giáo dục.
Hiện nay, ngân sách nhà nước chi cho giáo dục đã chiếm 20% tổng chi ngân sách. Về con số tuyệt đối, ngân sách nhà nước đã tăng từ 19.747 tỉ đồng năm 2001 đến 2012 sẽ là 137.566 tỉ đồng. Ngoài ra, người dân đóng góp dự kiến từ năm 2008-2012 sẽ là 190.904 tỉ đồng, tương đương 2% GDP (tính toán của Bộ GD-ĐT). Chưa kể vốn vay ODA và các khoản viện trợ không hoàn lại của quốc tế vào khoảng trên 2 tỉ USD trong mười năm qua.
Trong lúc tiền đầu tư tăng vùn vụt thì ngành giáo dục lại thừa nhận: không có điều kiện đánh giá hiệu quả chi của Nhà nước, bởi 74% ngân sách nhà nước dành cho giáo dục do các UBND tỉnh quản lý, 21% do các bộ ngành khác quản lý, Bộ GD-ĐT chỉ quản lý 5%. Không có quy định về chế độ báo cáo sử dụng ngân sách giáo dục, mà các địa phương và bộ ngành khác quản lý cho Bộ GD-ĐT nắm tình hình để điều phối.
Bộ GD-ĐT đã mất quyền kiểm soát về tài chính!?
Với Đề án Đổi mới cơ chế tài chính, Bộ GD-ĐT có chuyển động bước đầu với chủ trương bốn kiểm tra, ba công khai: kiểm tra thu, chi ngân sách, học phí, và kinh phí các chương trình mục tiêu; công khai cam kết chất lượng giáo dục, các điều kiện bảo đảm, thu chi tài chính.
Theo Vụ trưởng Vụ Kế hoạch tài chính Đặng Văn Ngữ, đến nay Bộ chỉ nhận được báo cáo từ 150 trường đại học và 227 trường cao đẳng, trong đó chỉ có 34% trường báo cáo đủ các nội dung. Tuy nhiên, theo Hiệu trưởng Đại học Kinh tế Hà Nội, các trường tự tuyên bố, kê khai là một chuyện, cần phải có cơ quan kiểm định để ghi nhận thực tế đó đến đâu. Còn GS Phạm Phụ lại băn khoăn: ba công khai rất tốt, nhưng có lẽ khó có một ai phán xét nổi chất lượng ở đó là đáng giá "bảy triệu đồng hay 10 triệu đồng".
Một nội dung lớn khác của tài chính giáo dục: nền giáo dục Việt Nam đã đa dạng hóa loại hình đầu tư, hàng loạt ĐH-CĐ dân lập, tư thục đã ra đời trong suốt mười năm đổi mới. Tuy nhiên, cũng ngần ấy thời gian vấn đề lợi nhuận của khu vực này đã rất không rõ ràng: là trường "lợi nhuận" hay "phi lợi nhuận"? Bởi trên thế giới, ứng xử của Nhà nước giữa hai loại hình trường này rất khác nhau.
Một khi tài chính thiếu minh bạch sẽ ngáng trở rất lớn trong việc đánh giá hiệu quả, thiết lập kế hoạch đầu tư chính xác cũng như đóng góp của xã hội cho giáo dục.
Không lắng nghe và chưa thấu hiểu?
Có thể nói quá không: trong suốt hơn 10 năm đất nước bước vào công cuộc đổi mới một cách quyết liệt, chưa bao giờ trên các diễn đàn giáo dục, các phương tiện truyền thông đại chúng, người dân cũng như giới trí thức trong và ngoài nước ngừng nghỉ việc đóng góp ý kiến của mình để góp phần chấn hưng nền giáo dục nước nhà.
Điểm qua các kiến nghị về giáo dục của các nhóm trí thức lớn thời gian qua, có thể thấy năm 2004 GS Hoàng Tụy cùng 23 nhà khoa học khác đã gửi bản kiến nghị lên Trung ương Đảng, Thủ tướng Phan Văn Khải và Bộ trưởng Bộ GD-DT Nguyễn Minh Hiển kêu gọi cải cách giáo dục toàn diện và mạnh mẽ.
Năm 2005, nhóm nhà khoa học Việt kiều gồm các giáo sư: Hồ Tú Bảo, Trần Nam Bình, Trần Hữu Dũng, Trần Văn Thọ, Hà Dương Tường, Vũ Quang Việt đã có đề án "Sử dụng trí thức Việt kiều để góp phần xây dựng giáo dục đại học chất lượng cao tại Việt Nam". Năm 2006 là bản kiến nghị của Liên hiệp Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam về những vấn đề của giáo dục. Năm 2007, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra đề xuất "Đổi mới có tính cách mạng nền GD-ĐT của nước nhà".
Năm 2008, nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình và 15 nhà quản lý và chuyên gia giáo dục như Trần Hồng Quân, Nguyễn Thị Tâm Đan, Nguyễn Minh Hiển, Chu Hảo, Đặng Quốc Bảo, Vũ Ngọc Hải, Phạm Phụ... cũng đã "Đề xuất chủ trương, chính sách phát triển giáo dục phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu và đầy đủ".
Nhưng tiếc thay, tất cả như rơi vào "hố thẳm của im lặng"!
Thông báo kết luận của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển GD-ĐT đến năm 2020 đã nhận định: công tác quản lý giáo dục còn nhiều yếu kém và là nguyên nhân chủ yếu của nhiều yếu kém khác. Cơ chế quản lý giáo dục chậm đổi mới, chưa theo kịp sự đổi mới trên các lĩnh vực của đất nước. Đạo đức và năng lực của một bộ phận cán bộ quản lý giáo dục còn thấp.
Hoàng Chương, THÁNG NĂM, ĐI ĐỂ BIẾT, ĐỂ YÊU VÀ NHỚ... Hoàng Chương Đào Thị Xuân (trang riêng) 26-05-2010
THÁNG NĂM, ĐI ĐỂ BIẾT, ĐỂ YÊU VÀ NHỚ...
Chia sẻHôm nay lúc 9:37 sáng Từ ngày 5 đến 15/5 vừa rồi, tôi có một chuyến đi tốc hành từ Tuy Hòa (Phú Yên) dọc ra duyên hải miền Trung rồi lên thăm các tỉnh Tây Bắc. Dưới đây là một số hình ảnh ghi lại về chuyến đi, post lên cho các bạn gần xa thưởng lãm...
Ra đến Huế, đã gặp ngay cái nóng hầm hập của gió Lào. Nhưng qua kiếng xe, tình cờ chộp được cảnh này, tự dưng thấy lòng lâng lâng và khoan khoái hẳn lên (chụp ở ngoại ô TP Huế, tỉnh Thừa Thiên-Huế) Nhìn cờ Tổ quốc tung bay bên cầu Hiền Lương (tỉnh Quảng Trị), chợt nhớ bài hát của Hoàng Hiệp và Trà Giang trong phim "Vĩ tuyến 17 - ngày và đêm"...
Một góc TP Hà Tĩnh (tỉnh Hà Tĩnh) hôm nay, ảnh chụp từ tầng 4 khách sạn Bình Minh
Nữ du khách Thái Lan tại phòng buffet khách sạn Phương Đông (TP Vinh, tỉnh Nghệ An). Mấy cô này không biết chút tiếng Anh nào, chỉ chắp tay cúi đầu cám ơn, Nam mô A Di Đà Phật!!!
Phóng viên Khánh Trang (báo Quảng Bình) và cụ...rùa (chụp ở khu di tích Mai Hắc Đế, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An). Theo "lí lịch" trưng bày tại khu di tích, cụ...rùa này cũng có một hành trạng khá phức tạp (sẽ "bật mí" trong một bài viết)
Phóng viên Trọng Hảo (báo Phú Yên) trên lưng anh...dê (chụp tại xã Cẩm Phong - huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa - nằm trên đường Hồ Chí Minh) Xem thiếu nữ dân tộc Thái múa xòe ở bản Tấu (TP Sơn La, tỉnh Sơn La)
Uống rượu kiểu "Sơn La cao" với thiếu nữ dân tộc Thái ở bản Tấu. Còn "Sơn La thấp" là ngồi uống. Nhiều anh lợi dụng kiểu uống cao này, cứ ôm riết và tranh thủ "hun" mấy cô thắm thiết! Nhưng đúng kiểu truyền thống là chỉ má hơi kề má, ôm vừa phải và nhẹ nhàng, đầu óc thanh sạch, vòng tay qua và uống hết 100% ly rượu mà mấy cô mời, tứ chi và các bộ phận khác không được động cựa lung tung. Và tôi đã nghiêm túc như vậy, dù bây giờ có lúc nhớ lại cũng thấy hơi...tiêng tiếc... hic!!!
Cái mũ bảo hiểm cao vống lên, thật khác! Đơn giản là vì con gái Thái các tỉnh Tây Bắc thường búi tóc cao. Vì vậy, phải nối dây dài ra mới đội được mũ bảo hiểm khi đi xe máy, thật chẳng an toàn chút nào nếu ngộ nhỡ...(chụp ở Mường Phăng, tỉnh Điện Biên)
Hai chị em cô bé này thắp hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ tại nghĩa trang liệt sĩ A1 (TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên)
Trên chiếc xe tăng (khu di tích lịch sử Đồi A1, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên), hai sư thầy hiên ngang bên tháp pháo. Nhà sư giương cao cờ Tổ quốc trên nóc hầm bại tướng De Castries (Khu di tích Đồi A1, TP Điện Biên Phủ). Nghe giọng nói, biết thầy ở miền Nam ra... Hai nữ du khách người Thụy Sĩ và các hướng dẫn viên đến từ Hà Nội đang ăn trưa ở khu di tích lịch sử Mường Phăng - nơi đóng bộ tổng chỉ huy quân đội nhân dân Việt Nam trong chiến dịch Điện Biên Phủ, nay thuộc xã Mường Phăng, huyện Mường Lay, tỉnh Điện Biên. Cái cô tre trẻ, hơi bị đẹp mặc áo ba lỗ (bìa phải), cho biết: Đến đây, tôi càng hiểu thêm lịch sử anh hùng của dân tộc Việt Nam. Mình nghe mà khoái... Em Lò Thị Lã,dân tộc Thái đen, học sinh lớp 4 trường tiểu học xã Mường Phăng. Nghỉ hè là dịp em làm hướng dẫn viên tự nguyện, theo chân du khách vào thăm khu di tích Mường Phăng. Đến chỗ nào, em cũng thuyết minh rất rõ các sự kiện, chi tiết. Sau đó, em mời du khách mua một bì bóng đựng các loại cây thuốc, giá 10 nghìn đồng/bì. Tôi mua, đọc tờ giấy kèm theo, thấy rất nhiều công dụng: ngâm với rượu, uống sẽ khỏi nhức mỏi, đau đầu, ăn ngon, ngủ say..Lã cho biết, ngày nào cao nhất bán được 10 bì, đem về cho bố mẹ khoảng vài chục ngàn đồng . Tôi móc trong túi còn 22 ngàn, trao hết cho em. Lã chỉ nhận đúng 10 ngàn, tôi phải nói mãi...Về Tuy Hòa, tôi để bì thuốc trên bàn viết, lâu lâu nhìn, lại nhớ đến cô bé dễ mến ở Tây Bắc xa ngái. Cầu cho cháu luôn được an bình, hạnh phúc, Lã ơi! Ở Mường Phăng, đội ngũ hướng dẫn viên không biên chế kiêm bán thuốc như Lã có khoảng chục em cả nam lẫn nữ...
Các em bé người Mông và Tây ba lô trong đêm Sa Pa mờ sương..Ảnh này tối vì chụp mà không mở flash, bởi ở đây muốn chụp ảnh phải trả tiền! Tuy vậy, có phó nháy cho rằng, nhờ tối mò mò nên trông ảnh có vẻ hơi bị "nghệ thực", hic!!!
Học trò Tây Bắc thường che dù khi đến trường(đi bộ hoặc cỡi xe đạp) chứ không đội mũ (nón) như học sinh ở miền Trung, Tây nguyên, Đông và Tây Nam bộ - chụp trên đường từ Lào Cai về Hà Nội
Tuổi thơ Tây Bắc thật đáng yêu (chụp trong sân khách sạn Biển Mây, Sa Pa) Bà cụ bán khoai lang 70 tuổi trên đường vào chùa Đôi Cô (TP Lào Cai, tỉnh Lào Cai) từ tâm như mẹ ta xưa...
Buổi sáng, người dân đi bộ trên bờ sông Đà (TP Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình) Đỉnh Phăngxipăng mờ trong mây (chụp từ khách sạn Biển Mây, thị trấn Sa Pa). Theo anh Sáu, giám đốc khách sạn, đỉnh Phăngxipăng nằm ở giữa và bị chỏm mây che khuất...
" ... phù hộ những người thân cùng bạn hữu của con măi măi được khỏe mạnh và hạnh phúc."
Phật nói: "Chỉ cho 4 ngày thôi".
Chú Tiểu: "Thế thì xin Phật cho họ được khỏe mạnh và hạnh phúc trong những ngày mùa xuân, những ngày mùa hè, những ngày mùa thu và những ngày mùa đông".
Phật nói: "Chỉ cho 3 ngày thôi".
Chú Tiểu: " Nếu chỉ được 3 ngày thì con xin họ được khỏe mạnh và hạnh phúc trong ngày hôm qua, ngày hôm nay và ngày mai".
Phật nói: "Chỉ cho 2 ngày thôi".
Chú Tiểu: "Như vậy con xin cho họ được khỏe mạnh và hạnh phúc trọn ngày, buổi sáng và buổi tối".
Phật nói: "Chỉ cho 1 ngày thôi".
Chú Tiểu: "Vâng, cũng được".
Phật thắc mắc hỏi: "như vậy là ngày nào?".
Chú Tiểu đáp : "con xin cho họ được mạnh khỏe và hạnh phúc từng ngày".
Phật mỉm cười nói: "Tốt lắm. Những người thân và bạn hữu của con bao gồm những người nào đọc được những dòng này sẽ được khỏe mạnh và hạnh phúc mỗi ngày".
Sáu năm trước, một bà mẹ người Hoa đem đứa con trai vừa tròn 9 tuổi của mình đến nước Mỹ định cư tại New York. Đây là một thành phố đầy rẫy màu sắc tình ái nhục dục. Chưa cần nói phố 42 khu Manhattan có cả một khu phố đèn đỏ nổi tiếng bất hảo, mà riêng chuyện đứa trẻ ngày ngày đến trường phải đi qua một loạt cửa hiệu bán đồ chơi tình dục đã đủ làm cho bà mẹ ấy hết sức lo lắng. Trong hoàn cảnh như vậy, cháu bé 9 tuổi kia khi lớn lên trên đất Mỹ đã nhận được sự giáo dục giới tính ra sao ? Hãy nghe chính bà mẹ kể lại.
Cấp tiểu học: Nhận thức chính mình
Một hôm con trai tôi đi học về. Như thường lệ, tôi mở vòi nước vào đầy bồn tắm để chuẩn bị tắm cho cháu. Chẳng ngờ cháu lại nói: "Mẹ ơi, từ nay trở đi không cần mẹ tắm cho con nữa đâu!" "Sao thế?" - tôi cười hỏi lại. "Giáo viên môn sinh lý bảo, vì con là nam giới nên con không được tùy tiện để cho mẹ nhìn thấy cái penis (1) của mình!" Trời ơi, thằng nhóc học được ở đâu thứ lý luận kỳ quặc như vậy nhỉ! Tôi vừa bực mình vừa buồn cười: "Vũ này, con còn bé, mẹ tắm cho con là chuyện rất bình thường thôi mà." Nói đoạn tôi vừa vỗ về vừa định giúp cháu cởi quần lót. Ai ngờ cháu gạt tay tôi ra và hét to: "Mẹ đừng chạm vào người con, con cũng có cái riêng tư của mình chứ!" Thấy thái độ cháu rất nghiêm chỉnh, tôi đành thôi, trong bụng thầm trách các thầy cô giáo ở trường cháu đã "bé xé ra to" cái chuyện vớ vẩn này. Tối hôm ấy tôi lựa lời hỏi Vũ xem giáo viên môn sinh lý đã nói gì trên lớp. Câu trả lời của cháu làm tôi há hốc miệng kinh ngạc. Thì ra giáo viên đã cho học sinh cả lớp xem các tranh vẽ đàn ông đàn bà khỏa thân để chúng hiểu được sự khác biệt rõ rệt nhất về sinh lý giữa nam với nữ là ở bộ phận sinh dục. Thằng bé nhìn tôi đàng hoàng nói: "Thầy giáo nói rồi, penis của con trai và vulva (2) của con gái đều thuộc vào những thứ riêng tư kín đáo của một người, không được để bất cứ ai nhìn thấy hoặc sờ vào, trừ thầy thuốc." Khi nói câu ấy, vẻ mặt cháu tỉnh bơ hoàn toàn không ngượng nghịu chút nào. Điều khiến tôi không ngờ tới là chẳng những cháu đã biết các kiến thức sinh lý như sự trưởng thành phát dục của cơ thể, quá trình phụ nữ mang thai và sinh đẻ, mà thằng bé chưa đầy 10 tuổi này thậm chí còn chuyển đề tài, nói về sự quý giá của sinh mệnh và tính chất quan trọng của tình bạn nam nữ. Xem ra giáo dục vỡ lòng về giới tính người Mỹ dạy cho trẻ em còn lồng ghép cả nội dung giáo dục tính người: Biết quý trọng mạng sống và yêu quý người khác giới.
Cấp trung học cơ sở: Trực diện và hướng dẫn
Một hôm cháu Vũ mang về một bản thông báo của nhà trường cho biết cuối tuần này ở trường có một buổi lên lớp về kiến thức giới và tình dục, nội dung gồm việc tránh thai và đề phòng bệnh đường sinh dục. Bản thông báo ghi rõ: Nếu phụ huynh không đồng ý cho con em mình dự buổi học này thì phải ký tên vào một giấy trả lời nhà trường, sau này nếu trẻ xảy ra các hiện tượng như phá thai, mắc bệnh AIDS... thì phụ huynh không được trách nhà trường chưa dạy các em biết việc đó. Cuối bản thông báo viết, nhà trường hoan nghênh phụ huynh tới bàng thính giờ dạy về giới tính và tình dục.
Do lâu nay đã muốn đến trường con mình học để "trinh sát" tình hình nên dĩ nhiên tôi không bỏ lỡ dịp này. Tôi đến trường, mang theo tâm trạng cho rằng giờ học kiến thức về sex chắc hẳn sẽ có không khí nghiêm trang và gò bó, ai ngờ thực tế lại không thế. Giờ học bắt đầu, cô giáo trẻ và xinh đẹp lấy phấn viết lên bảng chữ "SEX" to đùng. Sau đó cô mỉm cười nói với toàn thể học sinh: "Bây giờ cô hỏi các em nhé, khi nhìn thấy chữ SEX này các em nghĩ tới chuyện gì nào?" Tôi thật chẳng ngờ giáo viên lại đi hỏi lũ con nít một vấn đề vớ vẩn như thế. Một em trai tóc xoăn phát biểu đầu tiên: "Sex khiến em nghĩ đến chuyện di tinh ạ." Lập tức trong lớp có tiếng cười rì rầm. Một em gái hơi có vẻ ngượng ngập nhỏ nhẹ nói: "Sex khiến em nghĩ tới chuyện mang thai ạ." Mấy bạn khác bụm miệng cười. Một học sinh gốc châu Á tóc đen bất ngờ thốt lên một câu: "Thưa cô, sex khiến em nghĩ đến chuyện làm tình ạ!" Lũ trẻ bỗng nhốn nháo, rì rầm xì xào, nhiều em gái đỏ mặt. Lúc ấy một em trai da đen thân hình cường tráng nói với giọng ồm ồm: "Sex khiến em nghĩ tới người đàn bà không mặc quần áo gì cả ạ ..." Câu nói vừa dứt, các học sinh khác cười toáng lên, có mấy em ném bút và vở về phía bạn ấy. Lớp học như nổ tung, lũ trẻ cười ha hả khoái chí lắm. Các em học sinh tiếp tục thoải mái phát biểu. Lũ trẻ có sức tưởng tượng thật là phong phú. Cô giáo liên tiếp viết lên bảng những từ: "Làm tình, dáng điệu, phá thai, hôn, gợi dục ..." Một số từ ngữ bình thường ngay cả người lớn cũng khó nói ra miệng, thế mà lũ trẻ lại nói thoải mái, hoàn toàn không thấy có ý nghĩa xấu hổ, tục tĩu. Sau khi cả lớp yên tĩnh trở lại, cô giáo nhìn lên tấm bảng đen đầy chữ rồi chau mày nói: "Các em phát biểu nhiều thế mà vẫn còn sót mất một từ có vô vàn mối quan hệ chằng chịt với sex ..." Lũ trẻ thì thầm rì rầm bàn tán với nhau, suy nghĩ, phỏng đoán. Lát sau, cô giáo lẳng lặng quay người, ấn mạnh viên phấn lên bảng, viết nắn nót từ "LOVE" ! Lớp học bỗng dưng im phăng phắc. "Tình yêu!", cô giáo nói với giọng chan chứa xúc cảm, "Tình yêu - đó là tình cảm thuần khiết thiêng liêng nhất, cao cả nhất giữa hai giới tính. Sex không có tình yêu thì chỉ là cái xác không hồn! Người ta có khi bàn tán om xòm về nhục cảm, khoái cảm nhưng lại bỏ quên mất một điều: Sex cần phải có tiền đề là Yêu. Trong đời sống, những hiện tượng như có thai ở tuổi vị thành niên, phá thai, mắc bệnh đường sinh dục ... thông thường là do các hành vi tình dục vô trách nhiệm gây ra ..." Lời cô giáo nói tràn đầy sức truyền cảm. Lũ trẻ vừa nãy cười sặc sụa bây giờ đều trở nên nghiêm chỉnh, trang trọng. Tiếp đó cô giáo nói cho các em học sinh biết, quan hệ tình dục không có gì là đê tiện hèn hạ, cũng chẳng có tính phạm tội; nó là mối quan hệ tự nhiên, đẹp đẽ; nhưng học sinh trung học nếu quá sớm bước vào đời sống tình dục thì sẽ không có lợi cho sức khỏe và việc học hành; để xảy ra mang thai ngoài ý muốn và phá thai là điều vô cùng đau khổ.
Sau cùng, cô giáo chiếu lên màn hình một đĩa CD giới thiệu các phương pháp tránh thai. Lũ trẻ đón xem với thái độ đặc biệt nghiêm chỉnh. Trông bộ dạng chăm chú của các em cứ tưởng chúng đang xem một đồ thị ba chiều trong toán học. Sau giờ học, tôi gặp thầy giáo chủ nhiệm lớp con tôi để trao đổi ý kiến. Khi tôi hỏi cháu Vũ có chơi thân với bạn gái nào trong lớp hay không, thầy chủ nhiệm có chút ngạc nhiên: "Rất xin lỗi thưa bà, tôi chưa bao giờ hỏi học sinh những chuyện riêng tư của chúng. Con bà rất xuất sắc, nếu có em gái nào yêu nó thì cũng là chuyện rất bình thường thôi ạ." Tôi vội giải thích là tôi lo ngại cháu yêu đương quá sớm sẽ ảnh hưởng tới việc học tập. Thầy chủ nhiệm nói liền mấy câu "No" "No"... rồi hùng hồn giảng giải: "Tình yêu sẽ làm trẻ em trở nên thông minh hơn, tự tin hơn. Trách nhiệm của phụ huynh học sinh chỉ là ở chỗ hướng dẫn cho con mình khi say sưa yêu đương phải biết cách tránh thai !"
Cấp trung học phổ thông: Thông cảm và tin nhau
Chẳng bao lâu cháu Vũ nhà tôi đã lên lớp 9. Khi thấy cháu bắt đầu mọc ria mép, tôi vừa mừng vừa lo. Mừng ở chỗ đặc trưng thứ hai về giới tính của cháu phát triển lành mạnh, mới tròn 15 tuổi cháu đã cao 1,7 mét. Lo ở chỗ văn hóa tình dục của xã hội phương Tây có tác dụng chất xúc tác đối với lũ trẻ đang ở tuổi dậy thì- nghe nói ở Mỹ hằng năm có hơn 1 triệu em gái mang thai; hiện tượng quan hệ tình dục trước hôn nhân trong nam nữ thiếu niên đã trở thành vấn nạn của xã hội. Đúng vào lúc tôi đang lo lắng về việc liệu cháu Vũ nhà tôi có thể bình yên vượt qua thời kỳ rạo rực của tuổi thanh xuân hay không thì bỗng nhiên có tin: Theo đề án của Sở Giáo dục thành phố New York, các trường trung học công sẽ phát miễn phí bao cao su cho học sinh trung học phổ thông! Nhiều phụ huynh người gốc Hoa rất bất mãn với đề án này. Theo tôi nghĩ, cách làm ấy chẳng khác gì sự ngầm ra hiệu hoặc dung túng cho lũ trẻ ăn vụng trái cấm. Tôi cuống cuồng đến ngay nơi con mình học, yêu cầu nhà trường đưa ra lời giải thích biện pháp bậy bạ cung cấp bao cao su cho trẻ em. Một giáo viên tư vấn tâm lý phụ trách công tác học sinh tiếp tôi. Xem ra bà giáo này rất hiểu nền văn hóa truyền thống của Trung Quốc, nói năng có tình có lý đâu ra đấy: "Tôi đã tiếp xúc với rất nhiều phụ huynh học sinh người gốc Hoa, nói chung họ cai quản dạy bảo con cái quá nghiêm ngặt. Việc họ khăng khăng cấm đoán tình dục là không khôn ngoan và nguy hiểm."
Hình như phát hiện thấy tôi có chút ngạc nhiên nên bà giáo tiếp tục giải thích: "Sau khi bước sang thời kỳ dậy thì, lượng hooc-môn trong cơ thể lũ trẻ tiết ra tăng mạnh, chức năng tình dục phát triển nhanh, cộng thêm vô số tác dụng kích thích tình dục từ bên ngoài, chúng sẽ càng mạnh mẽ yêu cầu giải tỏa được hưng phấn tình dục và căng thẳng tình dục của mình; nhưng lũ trẻ lại không có điều kiện sống như người lớn, do đó nhu cầu tình dục của chúng bị ức chế, vì thế sinh ra tâm lý lo lắng bồn chồn của thời kỳ dậy thì. Xin hỏi, ai có thể bảo đảm con cái mình sẽ không vì một phút rung động nhất thời mà có hành động mất kiềm chế?" Ngừng một lát, bà nói tiếp: "Chẳng phải người Trung Quốc các vị có câu thành ngữ phòng bệnh hơn chữa bệnh đó sao? Nhà trường cung cấp bao cao su cho các em học sinh chính là nhằm ngăn chặn hậu họa đấy, thưa bà. Bản thân bao cao su không thể làm tăng hoạt động tình dục của học sinh song lại có thể giảm bớt một cách hữu hiệu hiện tượng các em gái mang thai và sự lây lan các bệnh tình dục. Xin bà thử nói xem, chả lẽ như thế lại không tốt hay sao?" Cuộc trao đổi ý kiến với giáo viên tư vấn tâm lý khiến tôi xúc động hồi lâu, tôi không thể không thừa nhận việc nhà trường cung cấp bao cao su thoạt xem có vẻ bậy bạ song thực ra lại tràn đầy tính người, thể hiện sự quan tâm, yêu thương của xã hội đối với lớp con trẻ. Ít lâu sau, một lần vào ngày nghỉ cuối tuần, tôi và cháu Vũ cùng xem truyền hình. Bỗng dưng trên màn hình xuất hiện pha đặc tả cảnh hôn hít và ân ái khá lâu. Tôi bất giác chột dạ định chuyển sang kênh khác nhưng lúc ấy bộ điều khiển từ xa lại đang ở trong tay cháu. Trước cảnh hoan lạc kéo dài của đôi trai gái, tôi phát ngốt lên, đứng ngồi không yên. Liếc sang con trai thì thấy ngược lại cháu vẫn ngồi ngay ngắn, mắt không rời khỏi màn hình, chẳng hề có chút lúng túng nào sất. Nhìn bộ dạng cháu khoái chí chăm chú dán mắt vào chiếc ti-vi, tôi nghĩ bụng: "Thằng nhóc này quá chín muồi rồi đấy, xem những cảnh tình ái hot thế mà vẫn cứ điềm nhiên như không." "Mẹ ơi, mẹ đừng nhìn con bằng ánh mắt như thế được không? Con trai mẹ chẳng có ý nghĩ gì bậy bạ đâu ạ!" - bất ngờ thằng nhóc chọc tôi một câu. Thấy con chủ động gợi chuyện, tôi vội nắm lấy cơ hội: "Vũ này, mẹ hỏi con nhé, con đã có bạn gái chưa đấy?" Cháu thản nhiên đáp: "Có chứ ạ, quan hệ giữa con và cô ấy còn trên cả mức bình thường nữa kia!" Trống ngực tôi bất giác đập thình thịch. Thấy bộ dạng căng thẳng hồi hộp của tôi, nó đắc ý liếc tôi một cái rồi nói với giọng bông đùa: "Xin mẹ chớ có căng thẳng thế, con trêu mẹ tí thôi mà!" Nói đoạn cháu đứng dậy tắt cái ti-vi rồi bất ngờ hỏi: "Mẹ ơi, mẹ xem con có sức hấp dẫn của một trang nam nhi không nào?" Nhìn con mình đẹp trai ngời ngời, tôi cố ý chỉ cười không nói gì. Bỗng dưng cháu thốt ra một câu làm tôi vô cùng sững sờ: "Con chờ bao giờ lên đại học xong xuôi thì sẽ kiếm một cô bạn thông minh gợi cảm làm người yêu của mình. Chắc chắn cô gái ấy sẽ xuất hiện trong đời con. Vì cô ấy, bây giờ con dốc sức lao vào việc học tập, không bận tâm gì đến chuyện yêu đương. Xin bảo đảm với mẹ sau đây hai năm nữa con nhất định sẽ thi đỗ vào một trường đại học hàng đầu của nước Mỹ!" Bất giác tôi trợn tròn mắt, thì ra con trai mình đã chín chắn hơn mình tưởng tượng rất nhiều. Trong bối cảnh nền văn hóa sex của nước Mỹ, trải qua bài học vỡ lòng về giới tính và sự giáo dục giới tính ở tuổi dậy thì, con trai tôi bây giờ đã đủ khả năng có thái độ thản nhiên như không đối với vấn đề tình dục. Sex trong lòng con tôi là một điều tự nhiên và tươi đẹp, không có chút gì thần bí và xấu hổ. Trong xã hội phương Tây đầy rẫy những quyến rũ tình ái nhục dục, con trai tôi lĩnh hội vấn đề sex bằng một trái tim bình thường, dùng ý thức giới tính lành mạnh chín muồi để kiềm chế được mọi nỗi rạo rực sinh lý ở tuổi dậy thì.
LTS: Anh Hữu Tâm, hiện đang làm nghiên cứu sau tiến sỹ (postdoctoral) ở Mỹ đã gửi đến tòa soạn những bức xúc của mình khi trải qua quãng đường gian nan xin nhập học cho con ở Việt Nam. Xin giới thiệu để độc giả theo dõi và chia sẻ.
Tôi được một suất học bổng đi học Tiến sĩ ở Ấn Độ. Vì điều kiện gia đình, tôi mang cháu sang Ấn Độ từ lúc 3 tuổi. Mặc dù ở Ấn Độ trường dạy bằng tiếng Anh, nhưng chúng tôi cũng mang theo sách học của Việt nam để dạy cháu thêm vì sợ sau này về nước cháu không theo kịp.
Tôi hoàn thành luận án cũng là lúc cháu học hết lớp 2. Ở Ấn Độ, học sinh bắt đầu đi học vào đầu tháng 4 và kết thúc năm học vào cuối tháng 3. Về nước vào cuối tháng 3, tôi nhờ cô giáo gần nhà dạy thêm tiếng Việt cho cháu.
Tuy nhiên, mọi sự chuẩn bị đó dường như chưa đủ. Tôi phải trải qua hành trình gian nan, đầy bức xúc khi đi xin học cho con.
Số giấy tờ anh Tâm cần để xin cho con nhập học ở Việt Nam.
Bài 1: Nỗi khổ học bạ bằng tiếng Anh
Trước khi về Việt Nam, tôi đã đến trường con tôi học để hỏi xem những học sinh trước đây chuyển trường thì cần những giấy tờ gì và họ bảo chỉ cần học bạ và một giấy chuyển trường là đủ. Thế nhưng khi về nước, tôi mới biết đó là những thứ cần thôi chứ không đủ!
Tôi đem học bạ đến Phòng Công Chứng số I để dịch ra Tiếng Việt, họ yêu cầu phải có xác nhận của Đại Sứ quán Ấn Độ và có đóng dấu Sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam vào trong học bạ.
Tôi đến Lãnh Sứ quán Ấn Độ ở TP. HCM (nơi tôi làm việc), sau một thời gian chờ đợi, tôi được nhân viên ở đây trả lời rằng, họ không làm chức năng này. Tôi nói với họ, như vậy con tôi sẽ không đi học được. Anh nhân viên có lẽ cũng nghĩ đến vấn đề nghiêm trọng, nên gọi điện hỏi ai đó. Sau đó anh ta nói rằng, muốn như vậy thì phải có giấy chứng nhận của Đại Sứ quán Việt nam tại Ấn Độ là con tôi đã học tại trường đó.
"Chẳng lẽ con tôi không thể đến trường?", câu hỏi này cứ ám ảnh tôi. Vì như tôi biết, các Sứ quán làm gì có người đi xác minh xem có đúng là học sinh này đã học lớp 1 và 2 tại trường nào đấy không.
Cũng may, tôi có người bạn làm ở Đại Sứ quán Việt Nam tại New Delhi. Anh bạn rất bất ngờ khi tôi gọi điện trình bày sự việc nhưng cũng tận tình giúp đỡ, và sáng hôm sau tôi đã có giấy chứng nhận gửi bằng fax và email có đóng dấu của Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ, rằng con tôi đã học ở trường đó lớp 1 và lớp 2.
Tôi mang tất cả giấy tờ cần thiết, kể cả Hộ chiếu và Thị thực, để chứng minh là tôi và con tôi đã ở Ấn Độ trong thời gian con tôi đi học. "Như vậy là chắc ăn rồi"- tôi nghĩ. Khi gặp lại anh nhân viên hôm trước, anh ta bảo tôi đi photo 3 bản vì trong sứ quán không có máy photocopy.
Tuy nhiên, khi quay lại, anh ta lại có việc đi đâu đó nên tôi phải đợi rất lâu mới gặp được anh ấy. Anh ta bảo rằng lúc sáng quên nói với tôi là, theo quy định của Sứ quán, tôi phải trả mười mấy đôla cho mỗi con dấu, nghĩa là gần hai trăm nghìn tiền Việt nam. Như vậy với 2 học bạ và một giấy chuyển trường, tôi phải đóng hơn 500.000 đồng. Sau một chút do dự, tôi quyết định đóng số tiền đó và anh ta đóng dấu, viết biên nhận.
Tôi cầm tất cả giấy tờ về cơ quan để "khoe" với mọi người. Vấn đề bây giờ là phải ra công chứng, nghe đâu phải đợi đến mấy ngày. Có một chị bạn cùng cơ quan "mách nước" bằng cách giới thiệu người quen bên Sở Tư pháp để giúp tôi. Sau khi điện thoại, tôi đến Sở Tư pháp và tiếp tục được giới thiệu đến một người làm ở phòng công chứng số IV (quận Tân Bình). Tôi hy vọng sẽ có bản dịch và công chứng nhanh chóng để xin cho con tôi đi học.
Cũng trong những ngày này, tôi đang làm Visa để đến Mỹ làm nghiên cứu sau Tiến sĩ (postdoctoral). Cơ quan ở Mỹ họ đồng ý làm giấy tờ cho cả gia đình tôi, nhưng tôi lại muốn con tôi ở lại Việt nam học để cháu biết tiếng Việt và hiểu về đất nước, không thì sau này sợ cháu sẽ mất gốc.
Tôi đến Phòng công chứng số IV và găp được người mà tôi cần gặp. Sau một hồi xem xét giấy tờ, chị nhíu mày lại. "Lại có vấn đề rồi"-tôi nghĩ. Và quả đúng như vậy, chị đem giấy tờ, nói rằng Ấn Độ và Việt Nam chưa có thỏa thuận hay gì đó (tôi không nhớ chính xác lắm, vì lúc này đầu óc tôi đã quá sức chịu đựng rồi). Theo hướng dẫn của chị thì cần phải có thêm 3 con dấu nữa để hợp thức hóa 3 con dấu của Lãnh Sứ quán Ấn độ.
Để làm được điều này, cần phải đến Sở Ngoại Vụ để xin con dấu. Chị cũng nhắc tôi là một con dấu cũng đóng chừng đấy tiền như ở Lãnh Sứ quán Ấn Độ, để tôi nhớ đem theo.
Than ôi! con tôi mới học có lớp 2 phải cần đến những con dấu - mà mới nghe thì cứ nghĩ là đang làm giấy tờ để nhận nhiệm vụ tại Liên Hợp quốc!!!
Tôi thất vọng vô cùng, đầu óc lo lắng, chẳng lẽ "không thể", chẳng lẽ "con tôi không được đến trường". Tôi hỏi địa chỉ Sở Ngoại vụ, nhiều người không biết. Mà chính tôi hơn 10 năm công tác tại Viện khoa học Việt Nam mà còn chưa biết nó ở đâu cả. Tôi chạy tà tà trên đường, gặp ai tôi cũng hỏi. Thế rồi tôi đi ngang qua Phòng công chứng số I (đường Paster), tôi nhớ mang máng là lần đầu tiên tôi đến đấy, cái ông có cái bộ mặt rất khó chịu chỉ đòi con dấu của Lãnh Sứ quán Ấn Độ thôi.
Tôi hy vọng ông ta quên hoặc không biết cái giấy tờ gì đó mà chị ở Phòng Công chứng số IV lấy ra để yêu cầu tôi phải tìm Sở Ngoại Vụ. Và rồi Chúa cũng giúp tôi! Với vẻ mặt hằm hằm, ông ta ghi ghi gì đó rồi bảo sang đóng tiền. Tôi không thể tin vào tai mình nữa. Hai ngày sau, tôi có bản dịch học bạ bằng Tiếng Việt.
Ôi chao! Không ngờ học bạ của học sinh tiểu học lại phải dịch ra Tiếng Việt, mà nó lại nhiêu khê đến như vậy. Chẳng lẽ ở Trường, Phòng, Sở không ai đọc được tiếng Anh? Trong khi bây giờ trường nào cũng có giáo viên Tiếng Anh cơ mà.
Tôi nghĩ, chắc không có nơi nào trên thế giới làm như Việt Nam chúng ta đâu. Thưa Bộ trưởng Bộ Giáo dục, có phải Bộ trưởng qui định như vậy không?